Dị ứng da – Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Dị ứng da là tình trạng bất cứ ai cũng có thể gặp phải. Theo thống kê của ngành Da liễu, tại Việt Nam cứ 10 người thì có 8 người có cơ địa dễ dị ứng. Vậy, dị ứng da có biểu hiện gì, nguyên nhân do đâu và có chữa khỏi được không? Nội dung tư vấn của bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên (Trưởng khoa Da liễu – Trung tâm Thuốc dân tộc) trong bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ về bệnh và gợi ý giải pháp điều trị hiệu quả nhất từ thảo dược thiên nhiên.

Dị ứng da là gì? Các loại dị ứng da thường gặp

Dị ứng da là tình trạng rối loạn hàng rào bảo vệ da do nhiều nguyên nhân và tác nhân dị ứng khác nhau. Dị ứng có thể xảy ra khi cơ thể phản ứng lại một số chất (thường là vô hại) khi chúng tiếp xúc với cơ thể. Các chất này có thể là vi khuẩn, virus hoặc các chất tự nhiên có trong môi trường sống.

Dị ứng da là tình trạng phổ biến gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh
Dị ứng da là tình trạng phổ biến gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh

Thông thường hệ miễn dịch sẽ phản ứng để chống lại các tác nhân gây hại và bảo vệ cơ thể. Tuy nhiên, đối với một số người có hệ thống miễn dịch quá nhạy cảm sẽ dễ bị dị ứng.

Các tình trạng dị ứng da phổ biến bao gồm:

  • Bệnh chàm
  • Viêm da tiếp xúc, xuất hiện khi cơ thể bị kích thích và dị ứng
  • Viêm da dị ứng cơ địa
  • Phát ban, nổi mề đay
  • Phù mạch, sưng
  • Viêm da dị ứng thời tiết

Dấu hiệu dị ứng da tùy thuộc vào tác nhân dị ứng

Các dấu hiệu nhận biết dị ứng da phụ thuộc vào chất gây dị ứng. Một người có thể bị dị ứng da mặt, tay, chân hoặc dị ứng da ngứa toàn thân sau khi tiếp xúc với tác nhân dị ứng.

dấu hiệu dị ứng da
Ngứa, nổi mề đay, phát ban,… là dấu hiệu dị ứng da phổ biến

Các triệu chứng cơ bản của dị ứng da bao gồm:

  • Phát ban hoặc nổi mề đay
  • Da bị sưng húp
  • Xuất hiện các đốm nhỏ trên da
  • Có cảm giác ngứa, nóng rát hoặc châm chích
  • Môi, lưỡi, họng sưng
  • Đỏ và ngứa mắt
  • Da khô hoặc bị nứt nẻ
  • Rạn da hoặc da bị bong tróc
  • Xuất hiện mủ hoặc mụn nước
  • Dị ứng da mặt mẩn đỏ ngứa
  • Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh

Bác sĩ Lệ Quyên cho biết: “Những đối tượng dễ bị dị ứng da nhất bao gồm người làm việc trong môi trường ô nhiễm, nhiều dị nguyên, thường xuyên tiếp xúc hóa chất, cơ địa dễ dị ứng, sức đề kháng yếu. Đa số người bệnh khi gặp các triệu chứng dị ứng đều chủ quan bỏ qua, xem đó chỉ là vấn đề ngoài da không cần chữa trị. Chính vì vậy, các triệu chứng dị ứng ngày càng nghiêm trọng và dễ dẫn tới các biến chứng viêm nhiễm, bội nhiễm”

Dị ứng da có nguy hiểm không? Có lây không?

Các triệu chứng thường có dấu hiệu tăng dần theo thời gian. Nhất là trong trường hợp dị ứng tái phát lần sau sẽ nặng hơn lần trước. Các triệu chứng da bị dị ứng có thể kết thúc trong vài ngày nhưng tổn thương do gãi ngứa hoặc viêm nhiễm để lại trên da lại ảnh hưởng rất lâu sau đó.

Đặc biệt, dị ứng da nghiêm trọng, không được điều trị sớm và đúng cách có thể biến chứng nhiễm trùng, bội nhiễm da gây đau đớn, tổn thương sâu, sẹo xấu. Các trường hợp bị dị ứng da mặt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến thẩm mỹ, tâm lý người bệnh.

Ngoài các biểu hiện ngoài da, dị ứng có thể gây tổn thương niêm mạc miệng, mắt, mũi. Tình trạng khó thở, thanh quản co thắt, phù nề, khó thở, tắc nghẽn hô hấp có thể xảy ra khi cơ thể phản ứng với các tác nguyên. Đặc biệt, có trường hợp xảy ra triệu chứng sốc phản vệ dẫn đến trụy tim mạch, tụt huyết áp, hôn mê. Những biến chứng này rất nguy hiểm, có thể tử vong nếu như không được cấp cứu kịp thời.

Với các triệu dị ứng da nhiều người lo lắng bệnh có khả năng lây ngứa hoặc viêm da. Thực tế, các bệnh về da do dị ứng đều không lây nhiễm và không có tác nhân lây nhiễm. Dị ứng da liên quan đến cơ địa và miễn dịch mỗi người nên trong cùng một môi trường chứa tác nhân giống nhau có người dị ứng, có người không.

Nguyên nhân gây dị ứng da phần đa do tác nhân môi trường, thực phẩm

Có rất nhiều nguyên nhân khiến da bị dị ứng nhưng nguyên nhân cơ bản là do cơ địa và hệ miễn dịch không đủ kháng thể để chống lại các dị nguyên. Vì vậy, cơ thể tạo ra các phản ứng trên da để chống lại dị nguyên. 

nguyên nhân dị ứng da
Nguyên nhân gây dị ứng bao gồm chất tẩy rửa, mạt bụi, phấn hoa,…

Nguyên nhân dị ứng da còn tùy thuộc vào loại dị ứng. Về cơ bản, các tác nhân gây dị ứng có thể bao gồm:

  • Nhựa cao su, hóa chất, da thú cưng hoặc các tác nhân gây dị ứng khác
  • Nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh
  • Phấn hoa
  • Mạt bụi
  • Ánh sáng mặt trời
  • Nguồn nước
  • Ô nhiễm môi trường
  • Thực phẩm
  • Côn trùng hoặc nọc độc của côn trùng
  • Thuốc

Cách điều trị dị ứng da được áp dụng phổ biến hiện nay

Thực tế, dị ứng da rất khó điều trị dứt điểm vì có liên quan đến cơ địa và hệ miễn dịch. Điều trị dị ứng da cần phụ thuộc vào vị trí và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Đặc biệt để điều trị bệnh hiệu quả cần xác định chính xác được dị nguyên và loại bỏ dị ứng theo đúng nguyên nhân. Một số cách chữa dị ứng da thường được áp dụng bao gồm:

1. Chữa dị ứng da tại nhà giảm nhẹ ngứa ngoài da

Để giảm nhẹ các biểu hiện ngứa rát, nổi mẩn, sưng đỏ da, nhiều người áp dụng các mẹo chữa viêm da theo dân gian. Các thảo dược tự nhiên lành tính có thể giúp xoa dịu cảm giác ngứa ngoài da tạm thời, sát khuẩn và loại bỏ 1 phần tác nhân dị ứng. 

Các cách chữa dị ứng da tại nhà thường được áp dụng là:

  • Trị dị ứng da mặt do mỹ phẩm: Dùng mật ong nguyên chất, thoa đều lên da mặt. Sau đó, xông da mặt với nước nóng và rửa lại mặt thật sạch với nước ấm để loại bỏ tác nhân dị ứng, giảm ngứa da.
  • Đắp mặt nạ trị dị ứng da: Sử dụng hỗn hợp gồm 1 thìa mật ong, 1 thìa bột yến mạch thoa đều lên mặt sau khi đã rửa mặt thật sạch bằng nước lạnh. Massage da mặt trong 5 phút và rửa lại bằng nước.
  • Lá trầu không chữa dị ứng da: Đối với dị ứng da ở tay, chân và các bộ phận khác có thể sử dụng nước nấu từ lá trầu không để ngâm rửa, giảm ngứa, loại bỏ bớt dị nguyên ngoài da

Tuy nhiên các mẹo này không thể điều trị dị ứng triệt để. Bên cạnh đó, nếu áp dụng sai cách, nguyên liệu và cách thực hiện không đảm bảo vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, nhiễm trùng khiến bệnh nặng hơn.

2. Chữa dị ứng da bằng thuốc Tây hiệu quả nhanh

Tùy vào loại dị ứng và mức độ nghiêm trọng của tổn thương mà bác sĩ có thể kê các loại thuốc điều trị khác nhau. Chúng có thể bao gồm:

điều trị bệnh dị ứng da
Sử dụng thuốc điều trị bệnh dị ứng da theo chỉ định của bác sĩ

Thuốc kháng Histamine:

  • Thuốc này có thể làm giảm sưng đỏ và ngứa khi da bị phát ban. Thuốc cũng có thể hạn chế các triệu chứng chẳng hạn hạn như chảy nước mắt, nghẹt mũi hoặc khó thở do viêm mũi dị ứng.
  • Thuốc kháng Histamine có sẵn dưới dạng viên nén, kem thoa da, thuốc nhỏ mắt. Một số loại thuốc được bán mà không cần kê đơn, người bệnh có thể mua chúng ở bất cứ nhà thuốc nào tại địa phương.

Thuốc Corticosteroid:

  • Thuốc có sẵn dưới dạng kem thoa, thuốc xịt mũi và thuốc nhỏ mắt. Thuốc có thể làm giảm viêm và hạn chế các cơn ngứa ngáy do bệnh dị ứng gây ra.
  • Một số loại thuốc Corticosteroid dạng nhẹ có thể được bán ở các nhà thuốc mà không cần kê đơn. Tuy nhiên, các loại mạnh hơn thì cần có đơn thuốc của bác sĩ.
  • Tuy nhiên Corticosteroid là một loại thuốc được sử dụng ngắn hạn. Không sử dụng thuốc thoa Corticosteroid quá 7 ngày, trừ khi bạn nhận được sự chỉ định của bác sĩ.

Kem dưỡng ẩm:

  • Các loại thuốc làm mềm da kê đơn hoặc không kê đơn có thể giữ ẩm cho da và giảm ngứa. Các loại kem dưỡng ẩm cũng tạo nên một màng bảo vệ da khỏi các chất dây dị ứng.

Ưu điểm lớn nhất của thuốc Tây là có tác dụng giảm triệu chứng dị ứng nhanh. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trong thời gian dài, lạm dụng thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn gây hại cho da và gan, thận. Đặc biệt, dị ứng da ở trẻ em dùng thuốc Tây các tác dụng phụ càng nghiêm trọng hơn. Chính vì vậy, hiện nay, các loại thuốc chứa corticoid thường hạn chế sử dụng.

3. Liệu pháp miễn dịch chữa dị ứng da

Đối với các vấn đề dị ứng nghiêm trọng hoặc kéo dài, bác sĩ có đề nghị tiến hành liệu pháp miễn dịch để điều trị. Đây là liệu pháp mà người bệnh sẽ được tiêm các chất gây dị ứng vào cơ thể với liều lượng tăng dần trong khoảng 3 năm.

Điều này có thể giúp cơ thể quen dần với các tác nhân gây dị ứng và hạn chế tối đa mức độ nghiêm trọng của bệnh dị ứng.

4. Chữa dị ứng da bằng Đông y hiệu quả dứt điểm

Đông y quan niệm, các chứng bệnh về da do dị ứng ngoài nguyên nhân do các dị nguyên môi trường, khí hậu, thực phẩm, mỹ phẩm, côn trùng… còn có nguyên căn sâu xa từ bên trong. Nguyên nhân nội sinh bao gồm yếu tố cơ địa, hệ miễn dịch, chức năng tạng phủ, cơ thể bị nhiễm phong hàn, thấp nhiệt, tà khí xâm nhập. 

Vì thế, nguyên tắc điều trị dị ứng da được Đông y hướng tới là đẩy lùi bệnh từ căn nguyên. Tức là đi sâu tăng cường miễn dịch, bổ khí huyết, phục hồi chức năng tạng phủ, ổn định cơ địa, chống dị ứng, khu phong, trừ tà. Khi các yếu tố căn nguyên được đẩy lùi, các triệu chứng tự khắc biến mất và kết hợp với điều trị bên ngoài chăm sóc, bảo vệ da.

Nổi bật trong các bài thuốc thảo dược Đông y chữa bệnh viêm da, dị ứng da hiệu quả và an toàn hiện nay là bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang của Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc. Bài thuốc đã giúp hàng ngàn người thoát khỏi các triệu chứng viêm da, chăm sóc da hiệu quả.

Tiêu ban giải độc thang công thức chữa dị ứng da hiệu quả hoàn toàn từ thảo dược 

Thanh bì Dưỡng can thang là bài thuốc thảo dược Đông y sở hữu công thức đặc biệt kết hợp cùng lúc 2 bài thuốc nhỏ là: Bình can hoàn và Giải độc hoàn. Sự kết hợp này mang lại hiệu quả toàn diện 1 mặt phục hồi chức năng gan, 1 mặt giải độc cơ thể. Cụ thể:

  • Bình can hoàn: Chiết xuất Phòng phong, Xuyên khung, Cúc tần, Diệp hạ châu, Hồng hoa, Bách bộ… Công dụng bổ gan, nhuận gan, mát gan, hoạt huyết, thông mật.
  • Giải độc hoàn: Bồ công anh, Kim ngân cành, Ké đầu ngựa, Đơn đỏ, Hồng hoa… 

Sự kết hợp hoàn hảo của 2 bài thuốc nhỏ trong Tiêu ban Giải độc thang phát huy công dụng bổ gan, nhuận gan, mát gan, hoạt huyết, thông mật, thanh nhiệt. Đồng thời, Có tác dụng giải độc, làm sạch gan, ổn định cơ địa, tăng cường miễn dịch và vệ khí, tăng cường dinh dưỡng đến da,chống dị ứng. 

Bên cạnh đó, bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang còn có tác dụng tiêu viêm, hóa ứ, tiêu sưng, cắt nhanh các triệu chứng ngứa rát, nổi mẩn đỏ, nổi sần do dị ứng, mề đay. Bài thuốc có tác dụng đặc trị dị ứng da, mề đay, mẩn ngứa từ căn nguyên bên trong, hiệu quả toàn diện, ngăn tái phát.

Thông tin bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang
Thông tin bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang

Tiêu ban Giải độc thang là sự hòa quyện tinh hoa YHCT từ nhiều bài thuốc cổ phương và nghiên cứu khoa học hiện đại. Bài thuốc được kế thừa và phát triển từ hàng chục bài thuốc cổ phương bí truyền bản địa và hoàng cung. Thông qua công trình nghiên cứu nghiêm túc, bài bản, các bác sĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc đã cân nhắc, gia giảm vị thuốc phù hợp với sự thay đổi kháng thể của người hiện đại và dược lý của thảo dược.

Thành phần 100% thảo dược chuẩn sạch GACP-WHO. Dược liệu đầu vào được lấy trực tiếp từ các vườn dược liệu sạch của Trung tâm Thuốc dân tộc, được kiểm định nghiêm ngặt và kỹ lưỡng. Nhờ vậy, bài thuốc an toàn tuyệt đối với người sử dụng. Tiêu ban Giải độc thang phù hợp với nổi mề đay, dị ứng da ở phụ nữ sau sinh, trẻ em.

Cơ chế điều trị mề đay mẩn ngứa, dị ứng da của bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang
Cơ chế điều trị mề đay mẩn ngứa, dị ứng da của bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang

Bên cạnh đó, nhờ sự linh hoạt trong phép chữa, Tiêu ban Giải độc thang được các bác sĩ tại Trung tâm Thuốc dân tộc trực tiếp gia giảm các vị thuốc phù hợp với thể bệnh, thể trạng, dị nguyên dị ứng và từng mùa. Thông qua công dụng bồi bổ tạng phủ – chủ mạng sống, giải độc cơ thể, Tiêu ban Giải độc thang vừa điều trị dị ứng da, vừa có tác dụng hỗ trợ điều trị nhiều bệnh khác nhau.

Thực tế điều trị, bài thuốc cho hiệu quả cao, hơn 95% bệnh nhân hồi phục các bệnh viêm da do dị ứng sau 2 – 3 tháng trị liệu. Tỷ lệ tái phát sau 2 – 4 năm điều trị thấp. Số ít trường hợp không đạt được hiệu quả mong muốn do không tuân thủ điều trị. 100% người bệnh không gặp tác dụng phụ.

Viêm da dị ứng nên ăn gì và kiêng gì để hỗ trợ bệnh nhanh khỏi

Tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc, bên cạnh trị liệu và chăm sóc da bằng thảo dược Đông y, người bệnh được bác sĩ YHCT đầu ngành tư vấn tận tình chế độ dinh dưỡng phù hợp. 

Theo bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên, các thực phẩm dị ứng da cần kiêng gồm: Thực phẩm cay nóng, các loại hải sản, đậu phộng, thịt bò, rượu bia, đồ uống có ga, chất kích thích, thuốc lá… Những thực phẩm này có thể khiến các triệu chứng viêm da nặng hơn, kích hoạt tác nhân dị ứng, ngứa da hơn.

Người bị dị ứng da nên bổ sung các loại rau xanh nhất là rau xanh đậm, rau họ cải, cần tây, cà rốt, bí ngô. Ăn thêm các loại hoa quả khô (ô mai, nho khô, hạnh nhân, hạt điều…) dưa hấu, cam, uống trà nóng, ăn sữa chua…

Thực phẩm người bị di ứng da nên ăn
Thực phẩm người bị di ứng da nên ăn

Chăm sóc tại nhà và phòng tránh dị ứng da

Người bệnh cần chú ý đến việc chăm sóc da và phòng tránh dị ứng da tái phát. Các biện pháp chăm sóc da tại nhà bao gồm bao gồm:

  • Giữ cho nhà cửa sạch sẽ bằng cách hút bụi thường xuyên.
  • Nếu bạn có tiền sử dị ứng thì có thể sử dụng thuốc kháng Histamine trước khi tiếp cận với các tác nhân gây dị ứng. 
  • Nếu bạn bị dị ứng thực phẩm, hãy cẩn thận khi lựa chọn thức ăn. Luôn đọc nhãn dán và thành phần thức ăn trước khi sử dụng chúng. Bạn cũng cần thông báo cho người thân và bạn bè biết rằng bạn dị ứng với một loại thức ăn nào đó.
  • Giới hạn việc nuôi và gần gũi với thú cưng. Thường xuyên tắm cho chúng và giữ chúng ở một khu vực nhất định trong nhà. Tuyệt đối không để thú cưng đi vào phòng ngủ của bạn.
  • Giặt giũ và phơi nắng thường xuyên chăn gối của bạn. Mạt bụi bám trên đồ dùng cá nhân có thể gây nên các dấu hiệu dị ứng.

Hãy liên hệ ngay với Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc nếu bạn thường xuyên bị dị ứng da ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tâm lý, sức khỏe và cuộc sống. Đội ngũ bác sĩ YHCT đầu ngành của chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp thắc mắc và hỗ trợ chữa trị tận tình.

Ngày đăng: 09/04/2019 - Cập nhật lúc: 2:34 PM , 10/10/2019

Ẩn

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Võ Ngọc Như

Với nhiều năm tìm hiểu và làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, tôi mong muốn mang đến cho bạn đọc những thông tin hữu ích để bảo vệ sức khỏe của bản thân, bạn bè và gia đình.

Về tác giả

Dị ứng thịt bò là hiện tượng cơ thể phản ứng với các protein lạ có trong thịt bò

Dị ứng thịt bò – Biểu hiện nhận biết và cách xử lý tại chỗ

Thuốc Aerius được chỉ định để điều trị dị ứng viêm mũi, dị ứng ngoài da.

Thuốc dị ứng Aerius – Chỉ định và các tác dụng phụ cần nắm rõ

Bệnh dị ứng thời tiết và cách điều trị hiệu quả nhất hiện nay

dị ứng thức ăn

Dị ứng thức ăn – Dấu hiệu và cách chữa trị

Bệnh viêm mao mạch dị ứng có chữa được không?

các loại dị ứng da

Các loại dị ứng da thường gặp và cách xử lý

Ngủ dậy bị sưng môi trên là bệnh gì? Nguyên nhân và cách chữa

dị ứng thời tiết gây sưng môi

Dị ứng thời tiết gây sưng môi có nguy hiểm không?