Viêm da tiếp xúc côn trùng và cách xử lý hiệu quả

Viêm da tiếp xúc ở tay – Dễ mắc nhưng không khó chữa

Viêm da tiếp xúc kích ứng là gì? Các biểu hiện thường gặp

Hình ảnh về bệnh viêm da tiếp xúc theo từng nguyên nhân

Viêm da tiếp xúc có để lại sẹo không?Cách điều trị nào hiệu quả

Viêm da tiếp xúc bao lâu thì khỏi? Cách chữa nhanh nhất

Bài thuốc Nam đánh bay viêm da tiếp xúc, phục hồi hoàn toàn tổn thương

Viêm da tiếp xúc cần kiêng gì, ăn gì để bệnh nhanh khỏi và hạn chế tái phát?

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm là gì? Có nguy hiểm không? Cách chữa hiệu quả

Bệnh viêm da tiếp xúc – Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Viêm da tiếp xúc côn trùng và cách xử lý hiệu quả

Viêm da tiếp xúc côn trùng là tình trạng tổn thương da do tiếp xúc với hóa chất/ nọc độc từ côn trùng. Biểu hiện lâm sàng của bệnh là phát ban da có màu đỏ, ngứa rát và có thể kèm theo với các mụn nước nhỏ.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Viêm da tiếp xúc côn trùng là gì?

Viêm da tiếp xúc côn trùng là gì?

Viêm da tiếp xúc côn trùng là một dạng tổn thương da cấp tính. Tình trạng xảy ra khi da tiếp xúc với hóa chất và nọc độc từ vết cắn của côn trùng.

Các triệu chứng tổn thương do côn trùng gây ra thường thuyên giảm sau khoảng vài giờ đến một tuần và hầu như không gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

1. Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra các triệu chứng trên da là do tiếp xúc với hóa chất pederin và axit phosphor có trong nọc độc côn trùng. Các thành phần này khi tiếp xúc với da sẽ gây phản ứng viêm, ngứa và kích thích các mụn nước hình thành. Ngoài ra, khi dùng tay đập hoặc giết côn trùng, nọc độc cũng có thể gây tổn thương trên bề mặt da.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Kiến ba khoang (Paederus) là nguyên nhân chủ yếu gây ra viêm da tiếp xúc

Các loại côn trùng có khả năng kích ứng và tổn thương da, bao gồm:

  • Kiến ba khoang (Paederus)
  • Bướm đuôi nâu (Euproctis chrysorrhoea)
  • Bướm đuôi vàng (Euproctis similis)
  • Bướm đục thân lúa (Tryporyza)
  • Sâu ban miêu (Epicauta)
  • Ruồi Tây Ban Nha

Viêm da tiếp xúc do côn trùng có thể bùng phát thành dịch trong thời gian loại côn trùng đó phát triển mạnh (thường là vào tháng 9, 10, 11 hằng năm).

2. Biểu hiện lâm sàng

Bệnh viêm da tiết xúc do côn trùng có triệu chứng khá đặc trưng. Phần lớn tổn thương da chỉ xảy ra tại vị trí có tiếp xúc vật lý với côn trùng gây bệnh.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Triệu chứng do viêm da tiếp xúc côn trùng thường xuất hiện ở những vùng da hở

Các biểu hiện lâm sàng của bệnh, bao gồm:

  • Ban đầu da sẽ có xu hướng hồng và đỏ hơn bình thường.
  • Sau đó có thể xuất hiện đốm hoặc mảng da phù nề, có kích thước từ vài mm đến vài cm.
  • Khoảng 30 phút đến vài giờ sau, da sẽ xuất hiện các mụn nước nhỏ hoặc bọng nước lớn trên các vùng ban đỏ.
  • Tổn thương da kèm theo triệu chứng ngứa, đau rát và bứt rứt.
  • Vị trí xuất hiện: Có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể nhưng thường tập trung ở các vùng da hở.
  • Các mụn nước có xu hướng vỡ sau 3 – 5 ngày, khô lại và bong vảy.

Bên cạnh các triệu chứng ở da, viêm da tiếp xúc do côn trùng cũng có thể gây ra một số triệu chứng toàn thân như:

  • Mệt mỏi
  • Đau nhức
  • Sốt
  • Nổi hạch ở cổ

Tuy nhiên với những trường hợp viêm nặng, các mụn nước và mụn mủ có thể lan rộng, gây trợt loét và nhiễm trùng da. Các dấu hiệu nhận biết nhiễm trùng da, bao gồm:

  • Da có mụn mủ, vùng da nóng hơn bình thường
  • Người nóng sốt
  • Ớn lạnh
  • Buồn nôn
  • Nhức mỏi cơ

Cách xử lý bệnh viêm da tiếp xúc côn trùng

Hầu hết các trường hợp tổn thương da do tiếp xúc côn trùng đều dễ điều trị và khắc phục. Bệnh lý này chủ yếu được điều trị tại chỗ với các phương pháp như vệ sinh da và sử dụng thuốc bôi làm giảm ngứa, sưng viêm,…

1. Vệ sinh và làm dịu da

Sau khi tiếp xúc với côn trùng, bạn cần vệ sinh vùng da để loại bỏ dị nguyên. Nên rửa vùng da này với nước lạnh để giảm nọc độc từ côn trùng và làm dịu cảm giác viêm. Hoặc có thể dùng dung dịch natri clorid 0.9% vệ sinh vùng da tổn thương 3 – 4 lần/ ngày nhằm trung hòa nọc độc của côn trùng và hạn chế tổn thương lây lan rộng.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Cần vệ sinh da với nước sạch hoặc dung dịch natri clorid 0.9% sau khi tiếp xúc với nọc độc của côn trùng

Sau đó, cần giặt giũ mền, gối, chiếu, khăn lau mặt,… và các vật dụng có khả năng chứa côn trùng gây dị ứng. Đồng thời cần vệ sinh nhà cửa để giữ không gian sống thoáng đãng và sạch sẽ.

Bên cạnh đó, bạn có thể chườm lạnh để làm giảm sưng viêm và ngứa ngáy. Sau khi vệ sinh da với nước, bạn có thể dùng đá viên chườm nhẹ lên các mảng phát ban để giảm hình thành các mụn nước. Nhiệt độ lạnh từ đá viên sẽ làm co mạch và hạn chế máu tuần hoàn về vùng da tổn thương. Điều này sẽ hạn chế viêm và nóng rát do nọc độc côn trùng.

2. Sử dụng thuốc bôi

Khi da bắt đầu xuất hiện các tổn thương đỏ và có dấu hiệu đau rát, bạn nên sử dụng một số loại thuốc bôi nhằm giảm viêm và làm dịu da như:

  • Hồ nước
  • Hồ Tetra-Pred
  • Dalibour
  • Thuốc mỡ kháng sinh (Gentrison, Fucicort và Eumovate)

Sử dụng 2 – 3 lần/ ngày trong khoảng vài ngày để làm giảm ngứa ngáy và cải thiện tổn thương da.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Nên căn cứ vào tổn thương da để lựa chọn loại thuốc bôi thích hợp

Với những trường hợp đã nổi bọng mủ và mụn nước, bạn nên sử dụng các loại thuốc có khả năng sát trùng như:

  • Dung dịch màu Milian
  • Thuốc tím
  • Castellani

Với những loại thuốc này, cần thoa lên vùng da tổn thương 1 – 2 lần/ ngày cho đến khi da phục hồi hoàn toàn.

3. Dùng thuốc toàn thân

Rất ít trường hợp viêm da tiếp xúc do côn trùng phải sử dụng thuốc toàn thân. Các loại thuốc chỉ được sử dụng khi tổn thương da có xu hướng lây lan rộng và có các dấu hiệu nhiễm trùng.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Thuốc uống được sử dụng trong trường hợp tổn thương da lan rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng

Các loại thuốc toàn thân được dùng để điều trị viêm da do côn trùng:

  • Thuốc kháng histamine H1 (Diphenhydramin, Promethazin, Alimemazin, Clorpheniramin, Loratadin,…): Những loại thuốc này được sử dụng nhằm làm giảm tình trạng quá mẫn do nọc độc từ côn trùng. Thuốc kháng histamine có thể làm giảm tổn thương da trên diện rộng và cải thiện triệu chứng ngứa ngáy, sưng viêm.
  • Kháng sinh (nhóm Penicillin và Cephalosporin): Với những trường hợp có dấu hiệu nhiễm trùng, bác sĩ có thể yêu cầu dùng kháng sinh trong 7 ngày để ngăn ngừa tình trạng này.

Khi sử dụng thuốc, cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh các rủi ro không đáng có.

Phòng ngừa viêm da tiếp xúc do côn trùng

Tổn thương da do tiếp xúc với côn trùng thường không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên các triệu chứng của bệnh có thể khiến bạn khó chịu, ngứa ngáy và mất tập trung khi làm việc, học tập.

Ngoài ra tình trạng tái phát nhiều lần có thể khiến da hình thành các vết thâm đậm màu và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì vậy, bạn cần chủ động trong việc phòng ngừa bệnh lý này.

viêm da tiếp xúc côn trùng
Giữ không gian sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh khăn, mền,… là các biện pháp giảm nguy cơ bị viêm da tiếp xúc côn trùng

Các biện pháp ngăn ngừa viêm da tiếp xúc do côn trùng, bao gồm:

  • Tuyệt đối không để da tiếp xúc với các loại côn trùng .
  • Nếu vô tình để nọc độc côn trùng dính lên da, cần rửa với nước sạch/ dung dịch natri clorid nhằm trung hòa nọc độc và làm giảm tổn thương da.
  • Vào mùa côn trùng sinh sản mạnh, nên vệ sinh nhà cửa, mền gối và khăn thường xuyên.
  • Vào buổi tối, côn trùng có thể bị thu hút bởi ánh sáng và vào bên trong nhà. Vì vậy bạn nên đóng cửa sổ, kéo rèm và hạn chế ngồi gần các nguồn sáng.
  • Có thể phun thuốc diệt côn trùng định kỳ (4 – 6 tháng/ lần).
  • Đeo găng tay khi làm vườn để giảm nguy cơ tiếp xúc với côn trùng.
  • Không phơi quần áo bên ngoài – đặc biệt là vào buổi tối vì côn trùng có thể bám vào quần áo và khăn mặt.

Hầu hết các trường hợp viêm da tiếp xúc do côn trùng đều thuyên giảm sau khoảng 7 ngày điều trị. Tuy nhiên nếu nhận thấy vùng da có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tổn thương lây lan trên diện rộng, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn điều trị đúng cách.

Bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên tư vấn tại Sống khỏe mỗi ngày

Bác sĩ Lệ Quyên tư vấn chữa bệnh vảy nến, viêm da cơ địa trên Sống khỏe mỗi ngày VTV2

Bác sĩ Nguyễn Lệ Quyên (Trưởng khoa Da liễu - Trung tâm Thuốc dân tộc) có gần 20 năm kinh…

Bệnh viêm da tiếp xúc – Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

Bệnh viêm da tiếp xúc là tình trạng phát ban khiến người bệnh bị đỏ da, nổi sần, xung huyết,…

Viêm da tiếp xúc ở tay thường xảy ra khi tay tiếp xúc với chất gây dị ứng hoặc kim loại, chất tẩy rửa, hóa chất

Viêm da tiếp xúc ở tay – Dễ mắc nhưng không khó chữa

Theo thống kê, hiện nay tỷ lệ người mắc viêm da tiếp xúc ở tay chiếm từ 2 - 9%…

Chuyên gia đầu ngành đánh giá cao bài thuốc Thanh bì Dưỡng can thang trị viêm da tiếp xúc

Thanh bì Dưỡng can thang là bài thuốc thảo dược nhận được sự quan tâm của đông đảo người bệnh…

Bài thuốc Nam đánh bay viêm da tiếp xúc, phục hồi hoàn toàn tổn thương

Viêm da tiếp xúc là căn bệnh dễ mắc nhưng khó điều trị bởi các tác nhân gây khởi phát…

Giải đáp thắc mắc của độc giả cùng chuyên gia của chúng tôi!

Ths.BS Nguyễn Thị Tuyết Lan
Nguyên Trưởng khoa khám bệnh - BV YHCT trung ương

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo