Lao thanh quản là bệnh gì? Hình ảnh, chẩn đoán và điều trị

Lao thanh quản là một dạng bệnh thuộc tai mũi họng, thuộc thể lao thứ phát sau lao sơ nhiễm và thường đi kèm tổn thương lao phổi. Đây là căn bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao Mycobacterium gây ra với các di chứng để lại là ảnh hưởng đến giọng nói, nuốt và thở. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về căn bệnh lao thanh quản, cách điều trị hiệu quả giúp đẩy lùi nhanh chóng các triệu chứng của bệnh.

Lao thanh quản là căn bệnh về tai - mũi - hong- gây ảnh hưởng đến giọng nói, nuốt và đường thở
Lao thanh quản là căn bệnh về tai – mũi – họng gây ảnh hưởng đến giọng nói, nuốt và đường thở

Lao thanh quản là gì?

Lao thanh quản là bệnh viêm thanh quản đặc hiệu do vi trùng lao Mycobacterium gây ra. Đây là một thể lao bên ngoài phổi thứ phát sau lao sơ nhiễm, bệnh tích khu trú ở thanh quản. Biểu hiện lao ở thanh quản rất đa dạng và thường được chia thành những thể sau đây:

  • Thể thâm nhiễm: Niêm mạc thanh quản dày sần từng phần hoặc toàn bộ.
  • Thâm nhiễm phù nề: Niêm mạc thanh quản dày, mọng đỏ, nắp thanh quản có hình dạng “mõm cá mè” không di động được. Dây thanh âm to dày làm hẹp thanh môn.
  • Thâm nhiễm sùi: Trên nền thâm nhiễm có các nụ sùi.
  • Thâm nhiễm loét: Các nốt lao vỡ ra để lại các vết loét nông hoặc sâu bờ không đều trên nền niêm mạc dày sần.
  • Thể u lao: Khối u tròn nhẵn hoặc sần sùi như quả dâu.
  • Thể lao kê: Trên nền niêm mạc dày đỏ có các nốt nhỏ màu xám trắng đồng đều.

Bệnh lao thanh quản rất hiếm gặp với tỉ lệ mắc bệnh là 1%. Tỷ lệ mắc lao thanh quản đứng hàng thứ 4 – 5 trong nhóm bệnh lý lao ngoài phổi, nguy cơ lây nhiễm cao, di chứng lao thanh quản để lại là ảnh hưởng đến giọng nói, nuốt và thở.

Nguyên nhân gây bệnh lao thanh quản

Tác nhân chính gây ra bệnh lao thanh quản là vi khuẩn lao M.tuberculosis, chúng có đặc điểm kháng cồn, kháng toan, ái khi hoàn toàn và phát triển chậm 20 – 24 giờ sinh sản một lần. Từ ổ khu trú ban đầu, vi khuẩn lao bắt đầu xâm nhập qua đường máu, bạch huyết và hô hấp để xâm nhập vào các bộ phận khác của cơ thể. Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh lao thanh quản là:

Hút thuốc, uống rượu thường xuyên là yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc lao thanh quản
Hút thuốc, uống rượu thường xuyên là yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc lao thanh quản
  • Tiếp xúc với nguồn bệnh, không tiêm BCG.
  • Đói nghèo, môi trường sống và làm việc bị ô nhiễm có nhiều chất độc hại và khói bụi.
  • Mắc các căn bệnh mãn tính như gan, thận nặng. đái tháo đường, bệnh máu.
  • Mắc các bệnh cấp tính như nhiễm virus, cúm, sởi, quai bị.
  • Suy dinh dưỡng, suy giảm hệ miễn dịch do sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, mắc bệnh ung thư.
  • Thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu.

Dấu hiệu nhận biết bệnh lao thanh quản

Lao thanh quản là một dạng bệnh thuộc tai mũi họng, là thể lao thứ phát sau lao sơ nhiễm và thường đi kèm tổn thương lao phổi. Triệu chứng đầu tiên sau khi mắc bệnh là bệnh nhân hay sốt về chiều, gầy sút thường phụ thuộc vào mức độ tổn thương ở phổi, lao thanh quản thể đơn thuần ít có các triệu chứng toàn thân.  

Triệu chứng cơ năng

  • Khàn tiếng: Đây là triệu chứng xuất hiện rất sớm là thường gặp nhất khi bị lao thanh quản, ban đầu là khàn nhẹ lâu dần tiếng nói sẽ mất hẳn. 
  • Nuốt vướng, đau: Nếu vùng bị tổn thương là sụn phễu và mép sau sẽ gây nuốt đau, tình trạng đau sẽ tăng lên khi ăn, uống rượu, ho và nói.
  • Khó thở: Bệnh nhân sẽ cảm thấy khó thở khi bệnh đã bước sang giai đoạn cuối cùng, gây tổn thương nặng nề ở phổi.
  • Ho: bệnh nhân đằng hắng nhiều, ho khan, ho từng cơn, có khi ho rũ như ho gà.
Ho là triệu chứng thường gặp khi bị lao thanh quản
Ho là triệu chứng thường gặp khi bị lao thanh quản

Triệu chứng thực thể

Khi bác sĩ tiến hành thăm khám, soi thanh quản gián tiếp hoặc là nội soi trực tiếp sẽ thấy vùng thanh quản có các triệu chứng sau:

Giai đoạn đầu: Sự thoái triển không cân đối bệnh tích thanh quản là triệu chứng khởi phát của bệnh lao thanh quản. Lúc này, lớp niêm mạc thanh quản có màu đỏ hồng, hai dây thanh sung huyết giống viêm thanh quản thông thường. Sau vài ngày, một dây thanh quản trở lại bình thường, dây còn lại vẫn viêm, một nửa thanh quản bị sung huyết nhẹ và gây khàn tiếng. 

Giai đoạn thứ hai: Khi bệnh lao thanh quản bước sang giai đoạn thứ hai sẽ có dấu hiệu phù nề, loét, sùi thường đan xen nhau tương xứng với lao phổi, nhiều vi khuẩn lao trong đờm.

  • Phù nề: lớp niêm mạc dày, nề, đỏ và có điểm xám nhạt. Nếu toàn bộ bờ thanh quản phù nề thì thanh quản biến dạng giống mõm cá mè.
  • Loét: trên nền niêm mạc phù nề, loét xuất hiện. Niêm mạc xung quanh vết loét phù nề mọng nước và có nhiều chấm sáng, những nang lao bị nhuyễn hoá, loét ra, hình thành những u nhỏ đều đặn, mềm đỏ giống polyp.
  • Sùi: dạng súp lơ thường thấy ở mép sau hay dọc theo bờ những vết loét lớn.

Giai đoạn thứ ba: Đây là giai đoạn bệnh lao đã lấn sâu vào trong lớp màng sụn gây ra hoại tử sụn.

Hình ảnh về bệnh lao thanh quản

Lao thanh quản gây phù nề và sùi lớp niêm mạc
Lao thanh quản gây phù nề và sùi lớp niêm mạc
Một số dạng lao thanh quản thường gặp
Một số dạng lao thanh quản thường gặp
Khó thở là triệu chứng thường gặp khi bệnh lao thanh quản chuyển sang nặng
Khó thở là triệu chứng thường gặp khi bệnh lao thanh quản chuyển nặng

Phương pháp chẩn đoán bệnh lao thanh quản

Thông thường, bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh lao thanh quản thông qua các triệu chứng lâm sàn như ho, khàn tiếng, khó thở và nuốt đâu. Ngoài ra, để chẩn đoán chính xác tình trạng của bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện mọt số xét nghiệm như:

– Chẩn đoán xác định lao thanh quản:

  • Soi thanh quản: phát hiện hình thái tổn thương thanh quản sùi, loét, phù nề
  • Sinh thiết tổn thương thanh quản: Đây là xét nghiệm giúp chẩn đoán chính xác bệnh lao thanh quản, sinh thiết được lấy đúng và chính xác vùng bị tổn thương.

– Chẩn đoán phân biệt với các bệnh sau đây:

  • Viêm thanh quản xuất tiết, thông thường hiện tượng sung huyết giảm dần sau thời gian từ 5-7 ngày
  • Viêm thanh quản mạn tính do viêm xoang sau thấy niêm mạc mép sau dày nhưng không nứt kẽ
  • Nấm thanh quản: thường có giả mạc trắng trên bề mặt của tổn thương.
  • Papilôm thanh quản: chỉ có tổn thương sùi không loét, hoại tử và không bao giờ nuốt đau.
  • Bạch sản thanh quản: bề mặt dây thanh có mảng trắng, xám, dai, dính.
  • Ung thư thanh quản: nhầm lẫn những dạng tổn thương với đặc tính dễ chảy máu, tiến hành xét nghiệm mô bệnh học để phân biệt.
Khi bị lao thanh quản người bệnh nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị phù hợp
Khi bị lao thanh quản người bệnh nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị phù hợp

Cách điều trị bệnh lao thanh quản

Điều trị bệnh lao thanh quản phải dựa trên nguyên tắc là phác đồ điều trị đúng và đủ thời gian. Để giảm các biến chứng của lao thanh quản thì ngoài việc sử dụng thuốc chống lao, bệnh nhân còn phải dùng thuốc chống viêm, phù nề chứa corticoid để bảo tồn giọng nói và cải thiện khó thở. Thông thường, bác sĩ sẽ được bác sĩ chuyên khoa phác đồ điều trị như sau:

– Điều trị đặc hiệu:

  • Điều trị theo hai giai đoạn là tấn công và duy trì. Giai đoạn tấn công sẽ điều trị kéo dài từ  2 – 3 tháng, giai đoạn duy trì tiếp theo kéo dài 4 – 6 tháng.
  • Điều trị kiểm soát theo chương trình DOTS: 2RHSZ/6HE, SHRZE/1HRZE/5H3R3E3.

– Điều trị không đặc hiệu:

  • Bệnh nhân cần xây dựng chế độ nghĩ ngơi và dinh dưỡng hợp lý.
  • Tránh để bị kích thích, hạn chế nói nhiều và tuyệt đối không hút thuốc, sử dụng chất kích thích.
  • Thực hiện mở khí quản trong trường hợp tổn thương lao gây khó thở do làm u sùi hoặc sẹo hẹp đường thở.

– Tiên lượng:

  • Nếu chỉ bị lao thanh quản đơn thuần, tiên lượng tương đối tốt, sau điều trị bệnh nhân có thể khỏi hoàn toàn.
  • Nếu nhiễm vi khuẩn lao kháng thuốc thì điều trị khó khăn, phải phối hợp sử dụng thuốc, đặc biệt phải điều trị bằng nhóm quinolon có thể gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Bệnh lao thanh quản là căn bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với nhiều viêm nhiễm hô hấp khác như cảm cúm, bệnh viêm thanh quản, polyp, ung thư, u thanh quản, liệt thanh quản, lao phế quản,… Do đó, tuyệt đối người bệnh không nên tự chẩn bệnh và mua thuốc về điều trị sẽ khiến bệnh không khỏi mà còn trở nặng, gây khó khăn cho quá trình điều trị và nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh lao thanh quản có lây không?

Lao thanh quản là căn bệnh có khả năng lây nhiễm rất lớn nên cần có các biện pháp phòng tránh
Lao thanh quản có khả năng lây nhiễm rất lớn nên cần có các biện pháp phòng tránh hiệu quả

Lao thanh quản là một bệnh về đường hô hấp có khả năng lây nhiễm rất nhanh qua đường thở bởi các dịch nước bọt, dịch đờm của người bệnh. Bệnh sẽ hết lây khi điều trị bằng thuốc trên 2 tuần, xét nghiệm đờm trực tiếp tìm AFB đờm âm tính. Vì vậy, bạn cần phải thận trọng khi tiếp xúc với người bệnh lao thanh quản và thực hiện các biện pháp phòng tránh ngăn ngừa nhiễm bệnh:

  • Cách ly bệnh nhân bị lao thanh quản ra phòng riêng, đảm bảo sạch sẽ và thông thoáng khí.
  • Không ho khạc đờm lung tung, không dùng chung vật dụng cá nhân với người bệnh.
  • Hạn chế tiếp  xúc với người bệnh, khi tụ tập nơi đông người có cả người bệnh và người lành thì nên đeo khẩu trang cẩn thận.
  • Thường xuyên phơi nắng: chiếu, chăn, màn,…

Trên đây là những thông tin về bệnh lao thanh quản chúng tôi tổng hợp được bạn có thể tham khảo. Hy vọng chúng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh, có các biện pháp điều trị và phòng tránh hiệu quả để bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất. Lao thanh quản là một căn bệnh có khả năng lây nhiễm rất lớn và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, khi thấy các dấu hiệu trên, bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị phù hợp.

Có thể bạn quan tâm:

Ngày đăng: 05/08/2019 - Cập nhật lúc: 9:56 AM , 05/08/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nguyễn Thị Hoài Thương

Là một người đam mê viết lách, tôi đã tổng hợp được một số kinh nghiệm về cách chăm sóc sức khỏe, mong muốn được chia sẽ đến với cộng đồng. Hy vọng, với những thông tin đó có thể giúp ích cho bạn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình.

Về tác giả

chữa viêm thanh quản bằng thuốc nam

Chữa viêm thanh quản bằng thuốc nam hiệu quả không ngờ

U nang thanh quản là gì, nguy hiểm không và cách điều trị

Thuốc đông y điều trị bệnh viêm amidan, viêm họng, viêm thanh quản, ho

Viêm thanh quản ở trẻ là tình trạng dây thanh quản của trẻ nhỏ bị viêm sưng, gây khàn tiếng, đau rát.

Viêm thanh quản ở trẻ em – Nguyên nhân, dấu hiệu & điều trị

nội soi thanh quản là gì

Nội soi thanh quản là gì, có đau không, quy trình thực hiện?

Polyp thanh quản là gì? Triệu chứng và cách điều trị

viêm thanh quản cấp tính

Viêm thanh quản cấp – Dấu hiệu nhận biết và điều trị

Viêm thanh quản kiêng ăn gì để nhanh khỏi bệnh là thắc mắc chung của nhiều người

Bị viêm thanh quản kiêng ăn gì và nên ăn gì tốt?