Viêm amidan: Nguyên nhân, dấu hiệu, chẩn đoán và điều trị

Viêm amidan là tình trạng viêm và sưng to ở amidan. Các triệu chứng cơ bản của bệnh bao gồm đau họng, khó nuốt hoặc là sưng hạch ở cổ.

viêm amidan là gì
Tìm hiểu một số thông tin cơ bản về bệnh viêm amidan

Viêm amidan là gì?

Amidan là hai khối tròn nhỏ ở phía sau cổ họng và chúng có thể được nhìn thấy bằng mắt thường. Amidan bao gồm các mô tương tự như hạch bạch huyết và một phần của hệ thống miễn dịch.

Amidan được cho là có tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm trùng trong những năm đầu tiên của cuộc đời. Tuy nhiên, chúng thường không có tác dụng miễn dịch khi cơ thể đã trưởng thành. Do đó, viêm amidan thường thấy ở trẻ em trong độ tuổi từ 5 – 15 tuổi. 

Phần lớn các trường hợp viêm amidan sẽ tự khỏi trong vòng 10 ngày mà không cần sử dụng thuốc. Tuy nhiên, đối với các trường hợp triệu chứng bệnh tái phát nhiều lần thì người bệnh có thể cần sử dụng kháng sinh hoặc phẫu thuật cắt amidan.

Viêm amidan được chia thành các loại khác nhau dựa trên triệu chứng và thời gian hồi phục của chúng. Các loại viêm amidan bao gồm:

  • Viêm amidan cấp tính: Các triệu chứng kéo dài trong 3 – 4 ngày và tối đa là 2 tuần.
  • Viêm amidan cấp tính tái phát: Đây là trường hợp viêm amidan cấp tính lặp lại nhiều lần trong 1 năm.
  • Viêm amidan mạn tính: Người bệnh có thể bị đau họng kéo dài trong nhiều tháng và hơi thở có mùi khó chịu.

Nguyên nhân gây viêm amidan

Viêm amidan thường được gây ra bởi các loại virus thông thường. Đôi khi nhiễm trùng cũng có thể là nguyên nhân gây viêm amidan, tỷ lệ chiếm 15 – 30%.

nguyên nhân gây viêm amidan
Thông thường viêm amidan thường ảnh hưởng đến trẻ em trong độ tuổi từ 5 – 15 tuổi

Các đối tượng dễ bị viêm amidan bao gồm:

  • Người cao tuổi: Hệ miễn dịch suy yếu do đó rất dễ nhiễm vi khuẩn và mắc bệnh viêm amidan.
  • Trẻ em: Viêm amidan thường xảy ra ở trẻ trên 2 tuổi và phổ biến trong độ tuổi từ 5 – 15 tuổi.
  • Thường xuyên tiếp xúc với vi trùng: Trẻ em thường có các hoạt động cộng đồng ở trường lớp, bạn bè mà chưa nhận thức được cách bảo vệ bản thân. Do đó, trẻ có thể vô tình tiếp xúc với nguồn vi trùng và bị viêm amidan.
  • Người có tiền sử bệnh tai, mũi, họng có nguy cơ mắc bệnh viêm amidan cao hơn người khác. 
  • Người sống trong môi trường ô nhiễm, đầy khói bụi dễ mắc bệnh viêm amidan.

Dấu hiệu nhận biết

Các dấu hiệu nhận biết viêm amidan bao gồm:

  • Xuất hiện các dấu hiệu viêm họng như đau họng, khó nuốt.
  • Amidan sưng hoặc đỏ.
  • Xuất hiện lớp phủ màu trắng hoặc vàng bên trên hoặc xung quanh amidan.
  • Sưng các tuyến mềm hoặc hạch bạch huyết ở cổ.
  • Đau khi nói hoặc có dấu hiệu thay đổi giọng nói.
  • Sốt.
  • Hôi miệng.
  • Đau dạ dày, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.
  • Đau đầu.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mặc dù hiếm khi các tình trạng viêm amidan trở nên nguy hiểm. Tuy nhiên hãy đến gặp bác sĩ nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu sau:

  • Khó thở
  • Sốt cao trên 38 độ C
  • Cứng cổ hoặc sờ thấy các khối u ở cổ.
  • Đau họng kéo dài hơn 2 ngày.
  • Xuất hiện máu trong dịch cổ.

Cách chẩn đoán viêm amidan

Để chẩn đoán viêm amidan, bác sĩ có thể tiến hành kiểm tra tổng quát khoang miệng và tìm kiếm các dấu hiệu bất thường ở amidan.

chẩn đoán viêm amidan
Bác sĩ sẽ sử dụng đèn chiếu chuyên dụng để chẩn đoán viêm amidan

Ngoài ra, bác sĩ có thể sử dụng sử dụng các phương pháp chẩn đoán sau:

  • Sử dụng thiết bị chiếu sáng chuyên dụng để soi cổ họng hoặc tai và mũi.
  • Sử dụng tăm bông lấy dịch họng và mang đi xét nghiệm nếu nghi ngờ sự xuất hiện của liên cầu khuẩn.
  • Bác sĩ cũng có thể kiểm tra các dấu hiệu bên ngoài cổ họng để nhận thấy dấu hiệu sưng hạch bạch huyết.

Phương pháp điều trị viêm amidan

 Người bệnh có thể tham khảo một số cách điều trị viêm amidan như sau:

1. Tự chăm sóc tại nhà

điều trị viêm amidan tại nhà
Thông thường các trường hợp viêm amidan thường không quá nghiêm trọng và có thể điều trị tại nhà

Các biện pháp chăm sóc viêm amidan tại nhà bao gồm:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể tập trung năng lượng để chống lại nhiễm trùng và điều trị amidan.
  • Uống nhiều nước để làm cổ họng không bị khô và dễ chịu hơn. Sử dụng đồ uống ấm không chứa caffeine, trà thảo dược để làm dịu cổ họng.
  • Súc miệng bằng nước muối để giảm bớt các cơn đau và khó chịu ở cổ họng.
  • Làm ẩm không khí bằng máy tạo độ ẩm để tránh kích ứng và viêm.
  • Sử dụng viên ngậm trị đau họng hoặc viên thảo dược trị viêm họng.
  • Tránh các chất gây kích ứng cổ họng như thuốc lá hoặc rượu, bia.
  • Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn để hạ sốt và kiểm soát các cơn đau.

2. Sử dụng thuốc kháng sinh

Nếu viêm amidan có liên quan đến nhiễm khuẩn, bác sĩ có thể kê một toa thuốc kháng sinh để điều trị.

Thông thường các đợt điều trị bằng kháng sinh thường kéo dài trong 10 ngày và cần sử dụng đủ liều để thuốc có hiệu quả. Việc ngưng kháng sinh đột ngột có thể khiến các triệu chứng nhiễm trùng thêm tồi tệ và có thể lây lan sang các bộ phận khác.

Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ kê đơn nếu bạn quên sử dụng một liều thuốc.

3. Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt amidan thường được chỉ định cho các trường hợp viêm amidan tái phát thường xuyên, viêm amidan mạn tính hoặc viêm amidan có liên quan đến vi khuẩn mà việc điều trị bằng kháng sinh không có hiệu quả.

phẫu thuật amidan
Phẫu thuật amidan được chỉ định cho các trường hợp viêm amidan mạn tính hoặc tái phát nhiều lần

Phẫu thuật cắt amidan thường được chỉ định cho các trường hợp:

  • Bệnh tái phát nhiều hơn 7 lần một năm.
  • Người bệnh khó thở khi ngủ.
  • Khó nuốt, đặc biệt là khi ăn thịt.
  • Xuất hiện khối áp xe mà kháng sinh không có hiệu quả điều trị.

Có nhiều biện pháp có thể được sử dụng để phẫu thuật cắt amidan. Các phương pháp này bao gồm: Laser, sóng vô tuyến, năng lượng siêu âm, đốt điện,…

Phẫu thuật cắt amidan thường là thủ thuật ngoại trú, có nghĩa là người bệnh không cần phải nhập viện điều trị. Người bệnh có thể cần 7 – 14 ngày để phục hồi sau phẫu thuật. Trong thời gian này cố gắng ăn thức ăn lỏng và hạn chế việc nói chuyện.

Cách phòng ngừa viêm amidan

Để phòng ngừa viêm amidan người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với những người bị amidan để tránh lây nhiễm. Các biện pháp vệ sinh cũng nên được thực hiện để ngăn ngừa lây lan nhiễm trùng. Các biện pháp này bao gồm:

  • Rửa tay và lau tay thường xuyên, đặc biệt là trước khi ăn hoặc sau khi đi vệ sinh.
  • Sử dụng khăn giấy khi hắt hơi hoặc ho, sau đó hãy vứt chúng đi. Rửa tay sau khi hắt hơi.
  • Thường xuyên thông mũi và vệ sinh tai, mũi, họng.
  • Không sử dụng chung thực phẩm, đồ uống hoặc các dụng cụ, đồ dùng cá nhân.
  • Thường xuyên làm sạch các vật dụng như điện thoại, điều khiển tivi.
  • Thay bàn chải đánh răng ngay sau khi được chẩn đoán viêm amidan.

Nói chung, viêm amidan có thể gây nhiều khó chịu cho người bệnh, tuy nhiên nó thường không nguy hiểm. Tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu các triệu chứng kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần.

Ngày đăng: 22/04/2019 - Cập nhật lúc: 11:15 AM , 02/08/2019

Ths.BS Nguyễn Thị Tuyết Lan

Bác sĩ  Nguyễn Thị Tuyết Lan, sinh năm 1958 tại Hà Nội.

Sau nhiều năm học tập và công tác tại các bệnh viện, các đơn vị khám chữa bệnh nổi tiếng như Bệnh viện YHCT trung ương, Bệnh viện YHCT Nam Á, Phòng khám Medelab,  bác sĩ Tuyết Lan hiện đang công tác tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc Dân Tộc với tư cách Giám đốc phụ trách chuyên môn.

Tóm Tắt Quá Trình Công Tác

Từ năm 1975 đến năm 1981: Học tại trường Đại học y khoa Hà Nội- chuyên ngành YHCT

Từ năm 1981 đến năm 1983: Bác sĩ điều trị tại khoa nội bệnh viên YHCT Trung ương

Từ năm 1983 đến năm 1986: Học bác sĩ chuyên khoa cấp 1. Tại trường Đại học y khoa Hà Nội

Từ năm 1986 đến năm 1996: Bác sĩ điều trị tại khoa Nội, bệnh viên YHCT Trung ương

Từ năm 1996 đến năm 1999: Học thạc sĩ y khoa tại trường Đại học y khoa Hà Nội

Từ năm 1999 đến năm 2004: Bác sĩ điều trị khoa Nội – Phó trưởng khoa Nội, bệnh viên YHCT Trung ương

Từ năm 2004 đến năm 2009: Bác sĩ điều trị khoa Nội – Trưởng khoa Nội, bệnh viên YHCT trung ương

Từ năm 2009 đến năm 2013: Bác sĩ điều trị khoa khám bệnh – Trưởng khoa Khám bệnh, bệnh viên YHCT Trung ương

Từ năm 2013 đến năm 2014: Nghỉ hữu ở bệnh viện YHCT Trung ương, được giữ để tham gia công tác khám chữa bệnh tại khoa khám bệnh, bệnh viện YHCT Trung ương.

Từ năm 2013 đến năm 2015: Tham gia cố vấn, khám chữa bệnh tại bệnh viện YHCT Nam Á và phòng khám Medelab.

Từ năm 2016 đến nay: Giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc.

Sau quá trình làm việc, cống hiến cho nền Y học cổ truyền nước nhà, bác sĩ Tuyết Lan đã tiếp tục tham gia vào đội ngũ của Thuốc dân tộc với mong muốn phục vụ nhiều hơn, nghiên cứu sâu hơn nhằm đáp ứng nhu cầu chữa bệnh của người dân.

Bác sĩ Lan cho rằng Y học hiện đại luôn có những tiến bố vượt bậc hàng ngày hàng giờ, song đối với Y học cổ truyền thì đã xuất hiện hàng nghìn năm nay và để lại nhiều tinh hoa  kỳ diệu có giá trị to lớn và chưa được khám phá hết. Dù có làm nghề cả đời hay nghiên cứu  sâu bao nhiêu cũng vẫn chưa thể lĩnh hội được toàn bộ tinh hoa trong đó.

Thước đo duy nhất và mang giá trị lớn nhất đối với bác sĩ Y học cổ truyền không phải là học hàm cao, chứng nhận thành tích, chức vụ đảm nhận,… mà sự tín nhiệm của bệnh nhân mới là động lực lớn nhất khiến họ gắn bó với nghề suốt một đời.

Về tác giả

Bình Luận

  1. Bùi Hồng Ngọc says: Trả lời

    Tuần trước khi đi kiểm tra va khám bệnh tại khoa tai , mũi , họng toi được chuẩn đoán là sỏi Amiđan nay muốn tìm phương pháp điều trị dứt điểm bằng y học cổ truyền xin thành tâm mong được các quý vị bác sỹ tư vấn giùm tôi cách điều trị và chữa trị dứt điểm căn bệnh này ? Xin trân thành cảm ơn quý vị bác sỹ , xin chúc quý vị sức khỏe dồi dào , bình an và hạnh phúc – Trân Trọng : Bùi Hồng Ngọc !

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Sỏi Amidan có tự khỏi không?

Các biến chứng của viêm amidan nguy hiểm bạn cần biết

Bệnh viêm amidan cấp tính – Dấu hiệu và cách điều trị

Viêm Amidan có tự khỏi không? Bác sĩ nói gì?

Bị Sỏi Amidan có nguy hiểm không?

Với sự phát triển của y học, cắt amidan đã không còn đau đớn, mất nhiều máu như ngày trước.

Cắt Amidan có đau không?

viêm amidan mãn tính có nguy hiểm không

Bị viêm Amidan mãn tính có nguy hiểm không?

Bị viêm Amidan nên ăn gì để hỗ trợ điều trị bệnh nhanh khỏi