Viêm mũi là gì? Các loại viêm mũi hay gặp và cách trị

Viêm mũi là bệnh lý về tai mũi họng phổ biến ai cũng có thể mắc phải. Tùy theo nguyên nhân mà căn bệnh này được chia thành nhiều loại khác nhau như viêm mũi dị ứng, viêm mũi do nhiễm khuẩn hoặc viêm mũi vận mạch… Dùng thuốc hoặc phẫu thuật là những phương pháp điều trị chính cho căn bệnh này.

Viêm mũi là gì?

Viêm mũi là tình trạng kích ứng, viêm lớp niêm mạc mũi với điểm đặc trưng là hiện tượng sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi đôi khi còn vướng đàm trong cổ họng. Bệnh được chia thành nhiều dạng khác nhau, trong đó thường gặp nhất là viêm mũi dị ứng.

viêm mũi là gì
Bệnh viêm mũi gây sưng viêm và phù nề niêm mạc mũi khiến người bệnh phải đối mặt với nhiều triệu chứng khó chịu

Nguyên nhân chính dẫn đến viêm mũi là do bị nhiễm khuẩn, nhiễm virus hoặc do hệ miễn dịch phản ứng mạnh với các yếu tố dị nguyên như phấn hoa, lông thú cưng, nấm mốc… Bệnh ảnh hưởng đến mọi đối tượng và là một trong những bệnh lý về tai mũi họng chiếm tỷ lệ mắc nhiều nhất.

Để điều trị viêm mũi, các phương pháp nội khoa như dùng thuốc, chăm sóc tại nhà sẽ được ưu tiên lựa chọn trước. Tuy nhiên nếu bị viêm mũi nghiêm trọng và không đáp ứng được với thuốc điều trị, một cuộc phẫu thuật nội soi có thể được tiến hành nhằm sửa chữa những tổn thương trong cấu trúc mũi.

Các dạng viêm mũi thường gặp

Bệnh viêm mũi được chia thành các dạng phổ biến dưới đây:

1. Viêm mũi do nhiễm trùng

Bệnh viêm mũi nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus gây ra. Các tác nhân gây bệnh có thể là virus cảm cúm, Rhinovirus, adenovirus, Streptococcus pneumoniae, hay siêu vi khuẩn sởi gây ra. Căn cứ vào mức độ tiến triển, viêm mũi do nhiễm trùng lại được chia thành các dạng nhỏ gồm:

– Nhiễm trùng cấp tính

Bệnh xảy ra chủ yếu ở trẻ em do virus gây ra. Virus gây bệnh có khả năng lây truyền nhanh qua không khí và bùng phát mạnh mẽ trong những ngày thời tiết giao mùa. 

Dấu hiệu nhận biết:

  • Ngạt mũi, xổ mũi kéo dài nhiều ngày
  • Nước mũi trong và nhờn
  • Thở khò khè, phải thở bằng miệng do bị nghẹt mũi
  • Người lớn bị nhiễm trùng mũi cấp thường có cảm giác chán ăn, ăn uống không ngon miệng. Trong khi đó trẻ nhỏ thì bỏ bú, trong người khó chịu, quấy khóc, việc cố gằng bú sữa có thể khiến da bé tím tái nếu đang bị ngạt mũi
  • Sốt vừa hoặc sốt cao
  • Nôn trớ
  • Có thể bị tiêu chảy
  • Cơ thể mệt mỏi

– Nhiễm trùng mãn tính:

Bệnh viêm mũi nhiễm trùng khi không được điều trị triệt để trong giai đoạn cấp tính sẽ tái phát nhiều lần và chuyển thành mãn tính. Các dấu hiệu nhận biết bao gồm:

  • Tắc nghẹt mũi, khoang mũi ứ đọng nhiều dịch nhầy. Nhẹ thì chỉ bị tắc một bên nhưng nếu nặng có thể tắc cả hai bên
  • Cuốn mũi sưng to thu hẹp đường thở dẫn đến khó thở
  • Khả năng ngửi mùi kém
  • Niêm mạc mũi sưng đỏ, phù nề và có thể xuất tiết
  • Chảy nước mũi

2. Viêm mũi dị ứng

Ở người bị viêm mũi dị ứng, các yếu tố dị nguyên có trong không khí liên kết với một loại kháng thể có tên IgE trong mũi. Lúc này, hệ miễn dịch sẽ giải phóng histamine nhằm chống lại chất gây dị ứng dẫn đến viêm mũi và nhiều triệu chứng khó chịu cho người bệnh.

Các chất phổ biến có thể dẫn đến viêm mũi dị ứng bao gồm: Bụi vải, bụi gỗ, lông thú cưng, phấn hoa, khói thuốc lá, nấm mốc …

các loại viêm mũi
Bệnh viêm mũi dị ứng gây hắt hơi từng tràng dài liên tục

Triệu chứng viêm mũi dị ứng:

  • Hắt hơi từng tràng nhiều cái liên tục
  • Nước mũi trong, loãng chảy ra nhiều
  • Chảy nước mắt
  • Ngứa mắt, mũi, tai
  • Nghẹt mũi, khó thở
  • Đau nhức mũi
  • Đau đầu
  • Suy giảm khướu giác

3. Viêm mũi không do dị ứng

Là tình trạng viêm mũi không do dị ứng gây ra. Nằm trong nhóm này còn có các dạng nhỏ là:

– Bệnh viêm mũi teo:

Bệnh viêm mũi teo trong y học còn có tên gọi khác là trĩ mũi hay viêm mũi thối. Bệnh tiến triển chậm, ảnh hưởng chủ yếu đến nữ giới và có thể trở nên trầm trọng hơn trong thời kỳ mang bầu hoặc hành kinh.

Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi teo là do bị nhiễm các loại vi khuẩn như Belfanti, Perez hay Loevenberg . Ngoài ra, những trường hợp có tiền sử phẫu thuật cuốn mũi dưới, mắc bệnh rối loạn giao cảm hoặc bị hốc mũi rộng bẩm sinh cũng có nguy cơ bị viêm mũi teo cao.

Triệu chứng nhận biết:

  • Bề mặt niêm mạc mũi khô và teo lại
  • Hốc mũi nở rộng
  • Trong mũi đóng nhiều vảy tiết màu xanh
  • Tắc mũi, ngạt mũi
  • Khu vực dưới xương lá mía bị thu nhỏ
  • Mất khướu giác

– Viêm mũi vận mạch

Viêm mũi vận mạch là một dạng viêm mũi mãn tính xảy ra khi có vi khuẩn, nấm mốc, thời tiết, hóa chất… tấn công vào mũi khiến cho hệ thần kinh phản ứng mạnh với giao cảm trong niêm mạc mũi. 

Dấu hiệu viêm mũi vận mạch:

  • Hắt hơi liên tục
  • Ho
  • Chảy nhiều nước mũi, nhất là vào buổi sáng và buổi tối
  • Nghẹt mũi một hoặc hai bên
  • Đỏ mũi

– Viêm mũi do thuốc

Sự phát triển của bệnh có liên quan đến việc sử dụng một số loại thuốc nhất định, chẳng hạn như sympathomimetic amine, 2-imidazoline, xylometazoline, naphazoline hay oxymetazoline… Viêm mũi chính là hậu quả của việc tùy tiện dùng các thuốc trên kéo dài hoặc lạm dụng quá mức.

Đặc điểm nhận diện:

Nghẹt mũi là triệu chứng chính của bệnh. Chính vì vậy mà căn bệnh này còn được gọi là nghẹt mũi phục hồi.

Phương pháp điều trị viêm mũi

Thuốc tân dược kết hợp với các biện pháp điều trị tại nhà có thể giúp khắc phục bệnh viêm mũi. Tuy nhiên, trong một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để giải quyết bệnh triệt để.

1. Dùng thuốc chữa viêm mũi

Tùy theo triệu chứng gặp phải mà bác sĩ sẽ kê đơn thuốc trị viêm mũi phù hợp cho từng cá nhân. Được chỉ định phổ biến nhất là:

  • Thuốc kháng histamin: Bao gồm các loại thuốc dạng viên uống hoặc thuốc xịt tại chỗ. Thuốc có tác dụng chống dị ứng, giảm ngứa mũi trong các trường hợp bị viêm mũi dị ứng.
  • Thuốc xịt mũi chứa nước muối
  • Thuốc thông mũi: Giúp khắc phục tình trạng nghẹt mũi, hốc mũi ứ đọc nhiều đàm nhầy. Loại thuốc này thường được chỉ định trong 1 – 3 ngày.
  • Thuốc Corticosteroid dạng xịt: Thuốc có tác dụng kháng viêm mạnh nên thường được kê đơn ở những bệnh nhân bị viêm mũi nặng. Do có nhiều tác dụng phụ, loại thuốc này không được khuyến cáo dùng trong dài hạn.
  • Thuốc kháng Cholinergic: Đôi khi, bác sĩ có thể chỉ định thuốc xịt chứa chất kháng Cholinergic giúp ức chế sản xuất dịch nhầy, làm đường thở thông thoáng.

thuốc điều trị viêm mũi
Các loại thuốc xịt có thể được chỉ định để chữa viêm mũi

2. Cách trị viêm mũi tại nhà

Một số biện pháp tự nhiên có thể giúp làm giảm triệu chứng của viêm mũi, rút ngắn được thời gian sử dụng thuốc tân dược. 

– Rửa mũi bằng nước muối sinh lý:

Mẹo đơn giản này có thể hữu ích cho cả người bị viêm mũi do nhiễm trùng, dị ứng và không dị ứng. Bạn có thể mua một bình nước muối sinh lý có đầu xịt bán sẵn ngoài tiệm thuốc tây về sử dụng. 

Khi rửa mũi, nghiêng người vào bồn rửa một góc khoảng 45 độ và xịt mạnh để nước muối đi vào trong xoang rồi qua lỗ mũi bên kia. Quá trình này sẽ giúp tống khứ hết dịch mũi ra ngoài.

Bài thuốc từ hoa cứt lợn:

Cây hoa cứt lợn có tác dụng sát khuẩn, giảm ngứa tại chỗ. Bạn hái 1 nắm lá và hoa cứt lợn đem rửa thật sạch bằng nước muối. Sau đó giã nát, lấy bông gòn thấm nước cốt lần lượt nhét vào hai bên lỗ mũi.

– Kết hợp tỏi với mật ong chữa viêm mũi dị ứng:

Tỏi hoạt động như một loại thuốc kháng sinh giúp tiêu diệt vi khuẩn gây viêm mũi. Trong khi đó, mật ong có tác dụng làm dịu kích ứng ở niêm mạc và làm tăng công dụng sát khuẩn, làm mau lành tổn thương.

Bạn lấy 1 thìa nước ép tỏi trộn chung với 2 thìa mật ong. Hòa đều lên và nhỏ trực tiếp vào mũi mỗi ngày 3 lần. 

Ngoài ra, bạn cũng có thể lấy tỏi giã nát đắp vào huyệt dũng tuyền mỗi tối trước khi đi ngủ. Điều này nhằm mục đích đả thông huyệt, kích thích tuần hoàn máu và giữ ấm cho toàn bộ cơ thể, qua đó tạo điều kiện để tổn thương viêm nhanh được chữa lành.

– Khắc phục viêm mũi bằng trà gừng

Rượu có tác dụng kháng viêm, giảm đau, chống dị ứng một cách tự nhiên. Bạn có thể dùng nguyên liệu này theo đường uống bằng cách hãm vài lát gừng tươi với nước sôi tương tự như pha trà. Ủ khoảng 15 phút cho trà gừng chuyển sang màu vàng thì thêm 2 – 3 thìa mật ong vào thưởng thức. Ngày dùng 2 cốc vào buổi sáng và buổi tối trước khi đi ngủ để cải thiện các triệu chứng khó chịu do viêm mũi gây ra. 

Trà gừng chữa viêm mũi
Uống trà gừng có tác dụng giảm đau, chống lại tình trạng viêm mũi

Những mẹo chữa viêm mũi dân gian ở trên cho hiệu quả tốt nhất với các trường hợp bị viêm mũi nhẹ. Dùng kiên trì sẽ giúp hỗ trợ điều trị bệnh, nâng cao hiệu quả của thuốc tây.

>>Tham khảo thêm: 10 cách chữa viêm mũi dị ứng tại nhà hiệu quả nhanh

3. Phẫu thuật chữa bệnh viêm mũi

Bệnh viêm mũi mãn tính tái phát nhiều lần có thể ảnh hưởng đến cấu trúc xoang mũi và gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chất lượng sống của người bệnh. Lúc này phẫu thuật có thể được đề nghị.

Phẫu thuật nội soi mũi xoang là phương pháp được áp dụng phổ biến nhất hiện nay để điều trị viêm mũi. Đây cũng là phương sách sau cùng được lựa chọn khi các biện pháp điều trị khác không hiệu quả.

Chế độ ăn uống sinh hoạt cho người bị viêm mũi

Cách tốt nhất để ngăn ngừa và rút ngắn thời gian điều trị viêm mũi đó chính là tránh được các tác nhân gây bệnh cũng như các yếu tố kích hoạt từ bên ngoài môi trường. Việc thay đổi lối sống cũng hữu ích trong trường hợp bạn bị viêm mũi.

Trong sinh hoạt và ăn uống hàng ngày bạn cần lưu ý:

  • Đóng kín cửa sổ khi khu vực xung quanh có nhiều hoa
  • Bịt khẩu trang khi ra ngoài đường, lúc làm vườn, cắt cỏ, quét dọn nhà cửa hoặc khi đến những nơi đông người.
  • Lắp đặt máy lọc không khí và máy tạo độ ẩm trong nhà
  • Hút bụi và giặt giũ thảm, chăn, gối, rèm cửa thường xuyên. Phơi ngoài nắng to cho khô hoàn toàn trước khi sử dụng lại.
  • Không để thú cưng ngủ trong nhà hoặc trên giường
  • Không hút thuốc lá và tránh xa những nơi có khói thuốc lá
  • Hạn chế các thực phẩm có thể gây ngứa, dị ứng như tôm, cua, thịt bò hoặc bất cứ thức ăn nào từng khiến bạn bị dị ứng.
  • Uống nhiều nước để làm loãng đàm nhầy trong mũi, giảm hiện tượng nghẹt mũi. Ngoài ra, bạn cũng nên tăng cường các thực phẩm giàu vitamin C, ăn nhiều rau xanh và trái cây để nâng cao hiệu quả cho hệ miễn dịch.

Những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm viêm mũi là gì và biết cách nhận diện, điều trị căn bệnh này sao cho hiệu quả. Bệnh viêm mũi kéo dài sẽ trở thành mãn tính không chỉ khó chữa mà còn gây ra nhiều biến chứng cho sức khỏe. Vì vậy, khi có biểu hiện nghi ngờ bệnh, bạn nên tiến hành thăm khám để được chẩn đoán dạng viêm mũi mắc phải, từ đó mới lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Bạn không nên bỏ qua

Ngày đăng: 19/10/2019 - Cập nhật lúc: 9:48 AM , 19/10/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nguyễn Xuân

Sau nhiều năm làm Biên Tập Viên cho các chuyên trang về sức khỏe và làm đẹp tôi đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm. Tôi mong muốn được chia sẻ những kiến thức mình có để tất cả mọi người có kênh tham khảo hữu ích nhằm chăm sóc bản thân cũng như các thành viên trong gia đình được tốt hơn.

Về tác giả

Thuốc Adrenalin là thuốc gì? Giá bán, cách dùng và tương tác

Mẹ bầu bị nghẹt mũi kéo dài và kèm các triệu chứng khác có thể ảnh hưởng đến thai nhi

Mẹ bầu bị nghẹt mũi có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng 7 loại lá cây dược liệu dễ kiếm

Điều trị viêm mũi dị ứng bằng các bài thuốc dân gian

Thuốc Avamys có tác dụng gì? Giá bán và cách dùng

Thuốc Desloratadine – Công dụng, cách dùng và giá bán

Bệnh viêm mũi dị ứng có chữa khỏi được không?

Thuốc Zyzocete – Công dụng, cách dùng và giá bán