Thoái hóa khớp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị

Hiện nay không chỉ người lớn tuổi mà cả những người trẻ tuổi cũng phải đối mặt với bệnh thoái hóa khớp. Đây là một trong những căn bệnh rất nguy hiểm, nếu không được điều trị sớm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả năng vận động, thậm chí gây tàn phế vĩnh viễn.

thoái hóa khớp
Hiện nay thoái hóa khớp là một trong những vấn đề xương khớp đáng lo ngại

Thoái hóa khớp là gì? 

Thoái hóa khớp là bệnh thoái hóa cấu trúc của khớp háng, bao gồm bào mòn sụn khớp, mọc gai xương, tái cấu trúc xương dưới sụn, thay đổi tính chất hoặc hình thái của bao khớp, màng hoạt dịch. 

Đây là căn bệnh xảy ra do quá trình lão hóa của cơ thể nhưng hiện nay xuất hiện khá nhiều ở những người trẻ tuổi do thói quen làm việc, sinh hoạt kém khoa học. Bệnh xuất hiện do tổn thương sụn khớp và lớp xương dưới sụn. Mà cụ thể là việc xảy ra phản ứng viêm và làm giảm thiểu dịch khớp. Thông thường sụn khớp có nhiệm vụ như một miếng đệm bảo vệ các khớp xương nhưng theo thời gian sụn khớp sẽ bị mài mòn làm cho các đầu xương dưới sụn cọ xát, gây va chạm tới các khớp và đồng thời tạo nên các cơn đau. 

Có rất nhiều loại thoái hóa khớp mà chúng ta thường mắc phải. Chẳng hạn như: 

  • Thoái hóa khớp gối 
  • Thoái hóa khớp háng 
  • Thoái hóa khớp bàn tay 
  • Thoái hóa khớp vai 

Ngoài ra, thoái hóa khớp háng còn được phân loại theo: 

  • Thoái hóa khớp háng nguyên phát: bị ở một vị trí nào đó (bàn tay, cột sống, gối, háng…) hoặc toàn thân (từ 3 vùng trở lên)
  • Thoái hóa khớp háng thứ phát do chấn thương, bẩm sinh, rối loạn nội tiết…

Nếu không được điều trị sớm thì những biểu hiện hiện của bệnh sẽ nặng, khó điều trị dễ gây mọc gai xương, gãy xương, nhiễm trùng khớp… thậm chí gây tàn phế suốt đời. 

Nguyên nhân gây bệnh thoái hóa khớp thường gặp 

Việc xác định được nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp chúng ta có hướng đi hiệu quả hơn trong việc điều trị cũng như phòng chống bệnh. Thông thường bệnh thoái hóa khớp thường xuất hiện do các nguyên nhân như: 

Quá trình lão hóa 

Theo thời gian, có thể bị lão hóa nên quá trình tạo Mucopolysaccharide và sợi collagen cũng giảm sút đáng kể. Điều này làm ảnh hưởng đến khả năng đàn hồi và chịu lực của các sụn khớp. Tình trạng này không chỉ xảy ra ở người già mà đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở những người thường xuyên làm công việc nặng. 

nguyên nhân thoái hóa khớp
Lão hóa là một trong những nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Di truyền 

Khoa học đã chứng minh bệnh thoái hóa khớp có tính di truyền, nếu trong gia đình có người mắc bệnh thì khả năng mắc bệnh sẽ cao hơn những người khác. 

Ít vận động 

Việc ít vận động khiến cho xương khớp trở nên kém linh động, lỏng lẻo… cũng là nguyên nhân làm cho thoái hóa khớp xuất hiện. Điều này lý giải tại sao những người làm công việc văn phòng, ít vận động… lại hay mắc bệnh. 

Xương khớp chịu áp lực trong thời gian dài 

Tình trạng lên cân nhanh, thừa cân vô tình tạo nên áp lực cho các khớp xương làm cho hệ thống xương khớp nhanh chóng bị thoái hóa

Ảnh hưởng của bệnh lý 

Những người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa… rất dễ trở thành nạn nhân của bệnh thoái hóa khớp. 

nguyên nhân thoái hóa khớp
Các bệnh lý về xương khớp có thể gây thoái hóa khớp

Một số nguyên nhân khác 

Việc sử dụng thuốc không đúng cách, suy giảm nội tiết… cũng là nguyên nhân khiến cho bệnh thoái hóa khớp xuất hiện. 

Triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp 

Chúng ta thường rất khó phân biệt các triệu chứng khi mắc các bệnh về xương khớp. Điều này gây không ít khó khăn cho việc điều trị bệnh. Thông thường khi mắc bệnh thoái hóa khớp hay có các biểu hiện như sau: 

Đau khớp 

Tình trạng này xảy ra do lớp sụn bị mài mòn làm tăng cường sự cọ xát giữa các khớp. Tùy theo tình trạng bệnh mà mức độ đau sẽ khác nhau, đặc biệt sẽ càng tăng lên khi di chuyển. Ngoài ra, khớp sẽ có phát ra tiếng động khi vận động. 

triệu chứng thoái hóa khớp
Đau khớp là một trong các triệu chứng thoái hóa khớp

Cứng khớp 

Tình trạng cứng khớp vào buổi sáng là một trong những triệu chứng điển hình của bệnh thoái hóa khớp. Thông thường sau khi ngủ dậy người bệnh sẽ thấy khó khăn khi vận động và phải xoa bóp từ 15 đến 30 phút thì mới thấy dễ chịu và di chuyển bình thường được

Vận động khó khăn 

Việc vận động các khớp khi bị thoái hóa gặp rất nhiều khó khăn, trong đó đáng chú ý nhất là khớp gối. Nhiều người khi đứng lên phải vịn vào vật gì đó hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác. 

Sưng khớp 

Người bị thoái hóa khớp thường bị tràn dịch khớp làm cho các khớp sưng to, gây khó khăn cho việc vận động. 

Biến dạng khớp 

Khi thoái hóa khớp ở mức độ nghiêm trọng sẽ dẫn đến tình trạng này. Đó là do sụn khớp bị mài mòn và các ổ khớp bị tổn thương nghiêm trọng. 

triệu chứng thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp có thể làm biến dạng khớp

Tùy theo từng bệnh nhân mà các triệu chứng sẽ thể hiện khác nhau. Việc đánh giá mức độ bệnh cần trải qua các kiểm tra cận lâm sàng và có sự chẩn đoán của bác sĩ có chuyên môn. 

Chẩn đoán bệnh thoái hóa khớp 

Bước chẩn đoán rất quan trọng, giúp chúng ta xác định được chính xác tình trạng bệnh. Từ đó có những hướng điều trị thật sự hiệu quả. Có rất nhiều phương pháp chẩn đoán đang được áp dụng hiện nay. Cụ thể như: 

chẩn đoán thoái hóa khớp
Khi nghi ngờ bệnh nhân bị thoái hóa khớp bác sĩ sẽ tiến hành các biện pháp chẩn đoán
  • Chẩn đoán bên ngoài: bác sĩ thường đặt ra những câu hỏi như có đau nhức xương khớp hay không? Có dấu hiệu cứng khớp, có tiếng kêu ở khớp hay không?… Những câu hỏi này sẽ giúp bác sĩ có được những chẩn đoán ban đầu về bệnh. 
  • Chụp Xquang giúp biết được bệnh thoái hóa khớp đang ở giai đoạn nào. Thông thường có 4 giai đoạn: giai đoạn nghi ngờ, giai đoạn gai xương, giai đoạn gai xương phát triển mạnh, giai đoạn hẹp khe khớp. 
  • Siêu âm khớp: giúp phát hiện những tổn thương ở khớp 1 cách cụ thể. Chẳng hạn như: xuất hiện gai xương, xuất hiện tràn dịch khớp… 
  • Chụp cộng hưởng MRI: giúp phát hiện tình trạng tổn thương sụn khớp, sự ảnh hưởng đến dây chằng, mức độ ảnh hưởng đến màng hoạt dịch… 
  • Nội soi khớp: để thấy được chi tiết tình trạng thoái hóa khớp cũng như sự ảnh hưởng đối với các cơ quan xung quanh. 
  • Xét nghiệm máu và sinh hóa: chỉ áp dụng cho những bệnh nhân mắc bệnh ở mức độ nặng. Khi hoạt dịch khớp ảnh hưởng đến máu và gây ra các phản ứng bất thường trong cơ thể. 

Hướng điều trị bệnh thoái hóa khớp đang được áp dụng 

Hiện nay có rất nhiều hướng đi trong điều trị bệnh thoái hóa khớp đang được áp dụng. Tùy theo từng trường hợp mà người bệnh được chỉ định phương pháp phù hợp. Chẳng hạn như:

1/ Biện pháp nội khoa

Thường có tác dụng giảm đau và làm bớt các triệu chứng của bệnh. Biện pháp này hay áp dụng đối với những trường hợp bệnh ở mức độ nhẹ. 

điều trị thoái hóa khớp
Điều trị thoái hóa khớp bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Dùng thuốc 

Tùy theo từng bệnh nhân mà bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc khác nhau. Chẳng hạn như: 

  • Thuốc giảm đau: thường là các loại thuốc chứa acetaminophen… 
  • Thuốc chống viêm: aspirin, naproxen, ibuprofen… 
  • Thuốc tiêm: gồm 2 loại chính là steroid và axit hyaluronic 

Việc dùng bất cứ loại thuốc nào cũng tiềm ẩn nguy cơ gặp phải tác dụng phụ, vậy nên người bệnh cần phải hết sức thận trọng trong quá trình dùng thuốc. Khi có bất cứ phản ứng bất thường nào cũng nên liên hệ ngay với bác sĩ. 

Trị liệu 

Trên thực tế thì các bài tập có tác dụng tăng cường lưu thông máu, giúp giảm đau hiệu quả cho người bị thoái hóa khớp. Các bài tập cũng hỗ trợ việc kéo căng cơ, củng cố phần sụn khớp, nhờ đó mà giúp các khớp vận động linh hoạt hơn. 

Trị liệu nghề nghiệp là phương pháp giúp bạn thực hiện các công việc hàng ngày mà không gây tổn thương cho khớp bị đau. Chẳng hạn cách dùng bàn chải đánh răng có độ bám lớn sẽ tốt hơn nếu bị thoái hóa khớp ngón tay. Còn ngồi ghế để tắm dưới vòi hoa sen sẽ giúp giảm gánh nặng khi bị thoái hóa khớp gối. 

Tập các bài tập yoga nhẹ nhàng kết hợp thở sâu sẽ giúp giảm căng thẳng, giảm đau và cải thiện hoạt động của xương khớp. 

Việc tiến hành các bài tập cần có sự hướng dẫn của những người có chuyên môn, không nên quá gắng sức. 

2/ Biện pháp ngoại khoa 

Được áp dụng đối với các trường hợp áp dụng các biện pháp nội khoa mà không có chuyển biến, thoái hóa khớp nghiêm trọng và có nguy cơ phá hủy khớp. Tùy theo từng trường hợp bác sĩ có thể tiến hành thay khớp để khôi phục khả năng vận động của bệnh nhân. 

Hiện nay có nhiều biện pháp phẫu thuật đang được áp dụng, chẳng hạn như: 

  • Phẫu thuật sắp xếp lại cấu trúc xương: được áp dụng với trường hợp 1 bên đầu gối đau nhiều hơn bên kia. Bác sĩ sẽ thực hiện cắt xương ở trên hoặc dưới đầu gối sau đó cắt bỏ hoặc nêm vào phần xương bị đau. Điều này sẽ giúp giảm được tình trạng mòn của khớp gối do trọng lượng của cơ thể. 
  • Thay khớp: bác sĩ sẽ loại bỏ phần khớp bị hư hỏng rồi thay thế khớp khác bằng nhựa hoặc kim loại. 

Việc phẫu thuật thường có chi phí cao và đòi hỏi có kĩ thuật chuyên môn cao. Chính vì vậy nếu quyết định điều trị bệnh theo hướng này cần tìm hiểu thật kĩ. Người bệnh nên đến các cơ sở thật sự uy tín để có được chất lượng điều trị tốt nhất. 

Cho dù áp dụng phương pháp nào thì người bệnh cũng cần phải thật sự kiên trì và thực hiện theo tất cả những gì được chỉ định. Bên cạnh đó việc xây dựng chế độ ăn uống, sinh hoạt thật khoa học cũng hỗ trợ không nhỏ vào việc điều trị bệnh. 

Biện pháp phòng chống thoái hóa khớp nên áp dụng 

Càng ngày càng có nhiều người phải đối mặt với bệnh thoái hóa khớp, điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống. Chính vì vậy việc áp dụng các biện pháp phòng chống cần được tiến hành thường xuyên. Cụ thể bạn nên: 

phòng chống thoái hóa khớp
Tập thể dục thể thao giúp phòng chống thoái hóa khớp
  • Vận động đúng tư thế, hạn chế việc ngồi nhiều đứng lâu trong thời gian dài. Nếu do đặc thù công việc thì bạn nên tập thói quen cứ từ 1-2 tiếng nên vận động nhẹ nhàng giúp xương khớp linh hoạt và máu lưu thông tốt hơn. 
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm và có các phương pháp ứng phó nếu không may mắc bệnh. 
  • Duy trì cân nặng hợp lý để không tạo gánh nặng cho các khớp xương. 
  • Hạn chế việc vận động mạnh, mang vác vật nặng quá sức dễ làm cho các khớp bị tổn thương và dễ bị thoái hóa. 
  • Xây dựng chế độ ăn uống thật sự khoa học. Trong khẩu phần ăn nên có nhiều canxi, vitamin D… hỗ trợ sự phát triển của xương khớp. Đồng thời hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích sẽ làm cho khớp xương hoạt động kém linh hoạt. 
  • Tăng cường tập luyện thể dục thể thao để duy trì cân nặng hợp lý, giúp máu lưu thông, đồng thởi giúp tăng cường sức khỏe của xương khớp. 
  • Điều trị dứt điểm các bệnh lý về xương khớp, tránh tình trạng điều trị nửa vời làm bệnh dễ tái phát và ngày càng nặng hơn. 
  • Thường xuyên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm và có biện pháp đối phó nếu không may mắc bệnh. 

Chúng ta không nên chủ quan với các biểu hiện của bệnh thoái hóa khớp mà phải áp dụng các biện pháp điều trị càng sớm càng tốt. Ngay từ khi có các dấu hiệu bệnh hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tiến hành các biện pháp chẩn đoán và tư vấn các cách điều trị thật sự hữu hiệu. 

Bạn có thể tham khảo thêm: 

Ngày đăng: 08/04/2019 - Cập nhật lúc: 1:24 PM , 05/06/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Linh Văn

Tôi đã tốt nghiệp chuyên ngành Văn học Ngôn ngữ của Đại học Tây Nguyên vào năm 2013.

Từ nhỏ tôi đã có đam mê viết lách và khá may mắn là đã có cơ hội tham gia vào công việc Biên tập nội dung trong khoảng 3 năm. Hiện tôi đang là Content Writer cho công ty Truyền Thông và Công Nghệ Vietnet, đảm nhận vai trò biên tập cho trang tin Thuocdantoc.org. Với mong muốn tìm hiểu và chia sẻ những thông tin mang tính khoa học về sức khỏe. Tôi mong rằng những thông tin mà mình cung cấp thật sự hữu ích với bạn đọc.

Về tác giả

Bài thuốc chữa thoái hóa cột sống từ lá ngải cứu

Theo ACR (Hội thấp khớp học Hoa Kỳ), cần phải có một tiêu chuẩn để chẩn đoán thoái hóa khớp gối, giúp cho việc điều trị dễ dàng hơn.

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối theo ACR

Bệnh nhân thoái hóa khớp gối có nên chơi thể thao?

Bệnh thoái hóa khớp gối có chữa được không?

Bệnh thoái hóa khớp gối có chữa được không?

chăm sóc bệnh nhân thoái hóa khớp gối

Hướng dẫn chăm sóc bệnh nhân thoái hóa khớp gối

thoái hóa khớp gối ở người trẻ tuổi

Bệnh thoái hóa khớp gối ở người trẻ tuổi và những điều cần biết

Bệnh thoái hóa khớp gối ở người già và cách điều trị

Cách chữa thoái hóa khớp gối bằng thuốc Nam