Cây chỉ thiên trị viêm xoang được không? Cách sử dụng

Tỏi ngâm mật ong chữa viêm xoang – Hướng dẫn chi tiết

Cách rửa mũi chữa viêm xoang & phòng bệnh an toàn hiệu quả

Dùng “mật lợn chữa viêm xoang” có khỏi không?

Cố vấn y khoa VTV2 khuyên dùng bài thuốc Nam 150 năm tuổi đặc trị viêm xoang, viêm mũi dị ứng

Phản hồi người bệnh sau khi dùng bài thuốc điều trị bệnh tai mũi họng của nhà thuốc nam Đỗ Minh Đường

Viêm xoang dẫn đến viêm họng phải làm sao?

Mẹ bị viêm xoang có ảnh hưởng đến thai nhi không?

8 thuốc nhỏ mũi cho người viêm xoang tốt nhất và cách dùng

7 món ăn trị viêm xoang hiệu quả, ngon và dễ làm

Hiện nay, không ít bệnh nhân viêm mũi gặp khó khăn trong việc hỗ trợ điều trị. Dùng thuốc Tây y dễ gây tác dụng phụ, “nhờn thuốc”, các mẹo dân gian lại không đủ “lực”, chỉ phù hợp với các ca bệnh nhẹ.

Phác đồ điều trị viêm xoang mới nhất của Bộ Y Tế

Xây dựng phác đồ điều trị viêm xoang là một bước quan trọng được thực hiện sau khi có kết quả chẩn đoán bệnh. Tùy theo mức độ viêm xoang ở giai đoạn cấp hay mãn tính và các triệu chứng gặp phải mà mỗi bệnh nhân sẽ có một phác đồ điều trị phù hợp.

Nhận định về bệnh viêm xoang

Viêm xoang chỉ tình trạng nhiễm trùng, sưng viêm và phề nề xảy ra ở hệ thống các xoang cạnh mũi.  Bệnh có thể ảnh hưởng đến một xoang hay nhiều xoang cùng lúc. Trường hợp bị viêm nhiều xoang gọi là viêm đa xoang. Bất cứ lứa tuổi, giới tính nào cũng có thể bị viêm xoang. Tuy nhiên thường gặp nhất là trẻ nhỏ dưới 6 tuổi.

phác đồ điều trị viêm xoang
Phác đồ điều trị viêm xoang được xây dựng dựa trên mức độ viêm xoang của từng cá nhân

Các loại viêm xoang

Căn cứ theo thời gian mắc bệnh, y học chia viêm xoang thành 3 loại gồm:

  • Bệnh viêm xoang cấp: Các triệu chứng bệnh xảy ra trong phạm vi dưới 4 tuần.
  • Viêm xoang bán cấp: Thời gian mắc bệnh dao động từ 4 – 8 tuần
  • Viêm xoang mãn tính: Bệnh kéo dài trên 8 tuần mặc dù đã được điều trị.

Nguyên nhân gây viêm xoang

Các nguyên nhân được xác định là thủ phạm gây bệnh viêm xoang bao gồm:

  • Do bị nấm, vi khuẩn, siêu virus tấn công. Bổ biến nhất là các loại vi sinh vật như E.coli, tụ cầu, liên cầu khuẩn, Streptococcus pneumoniae, Klebsiella hay P.aeruginosa. Các tác nhân gây bệnh này có thể tấn công trực tiếp vào trong mũi xoang hoặc di chuyển ngược từ phế quản, hầu họng lên trên xoang gây nhiễm trùng.
  • Hệ miễn dịch suy giảm, cơ thể gầy yếu tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus tấn công vào cơ thể và phát triển mạnh gây viêm xoang.
  • Sống trong môi trường ô nhiễm, không khí nhiều bụi bẩn, khói thuốc lá hoặc mùi hóa chất
  • Vệ sinh mũi họng không đúng cách
  • Có cơ địa dị ứng, quá mẫn cảm gây viêm mũi xoang dị ứng
  • Mắc các bệnh lý như viêm mũi dị ứng, viêm VA, viêm amidan hay viêm họng mãn tính nhưng không điều trị triệt để khiến nhiễm trùng lây lan đến xoang.
  • Có bất thường trong giải phẫu hốc mũi: Lệch vách ngăn, cuốn mũi hoặc VA quá phát. Các bệnh lý này kéo dài làm ảnh hưởng đến dẫn lưu trong xoang và gây nên hiện tượng phù nề, tắc lỗ thông mũi.
  •  Các nguyên nhân khác: Rối loạn chức năng hoạt động của lông chuyển, bị chấn thương mũi, trào ngược dạ dày thực quản.

Triệu chứng lâm sàng

Bệnh viêm xoang thường xuất hiện trong một đợt nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp, viêm mũi dị ứng nghiêm trọng hoặc cảm cúm kéo dài. Người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng như:

  • Đau nhức ở vùng trán hoặc bên gò má
  • Đau đầu
  • Nghẹt mũi
  • Hắt xì
  • Sổ mũi
  • Nóng sốt
  • Giảm khả năng ngửi mùi
  • Có dịch mũi đặc như mủ, màu vàng hoặc màu xanh
  • Chảy dịch mũi xuống cổ họng gây ho, vướng víu, buồn nôn
  • Hơi thở nặng mùi
  • Đau răng hàm trên

Phác đồ điều trị viêm xoang mới nhất hiện nay

Sau khi tiến hành thăm khám và thực hiện các phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng, bác sĩ sẽ căn cứ vào mức độ bệnh của mỗi cá nhân để xây dựng phác đồ điều trị viêm mũi xoang thích hợp cho người bệnh. Điều này được thực hiện dựa trên những nguyên tắc nhất định và phác đồ chung của Bộ Y Tế. Cụ thể như sau:

Nguyên tắc cần tuân thủ khi điều trị viêm xoang

Việc xây dựng và triển khai thực hiện phác đồ điều trị viêm xoang cấp và mãn tính cần phải tuân thủ theo các nguyên tắc sau:

  • Cải thiện các triệu chứng lâm sàng cho người bệnh
  • Bảo tồn tối đa cấu trúc mũi
  • Kiểm soát và loại bỏ các nguyên nhân gây nhiễm trùng xoang, chẳng hạn như nấm, vi khuẩn hay siêu virus.
  • Giảm nguy cơ gặp biến chứng cho người bệnh
  • Tiến hành điều trị song song các bệnh lý nền, chẳng hạn như bất thường trong cấu trúc mũi xoang, bệnh trào ngược dạ dày, viêm tai giữa hay suy giảm hệ miễn dịch.
phác đồ điều trị viêm mũi xoang
Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả để xây dựng phác đồ điều trị viêm xoang cho người bệnh

Phác đồ điều trị viêm xoang cấp

Bệnh viêm xoang cấp thường được điều trị bằng phương pháp nội khoa bảo tồn. Bao gồm nhiều giải pháp như dùng thuốc, xịt rửa mũi xoang kết hợp với các phương pháp chăm sóc chữa trị tại nhà. 

1. Điều trị toàn thân

Thuốc kháng sinh:

Thuốc kháng sinh thường có trong phác đồ điều trị viêm xoang cho các trường hợp bị nhiễm khuẩn. Tùy theo tuổi tác của bệnh nhân, mức độ nhiễm trùng và tác nhân gây bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc kháng sinh, liều lượng và thời gian sử dụng thích hợp.

Ngoài ra, trước khi chỉ định thuốc kháng sinh, bác sĩ cũng cần xem xét về quá trình sử dụng nhóm thuốc này của bệnh nhân, ít nhất là trong 4 – 6 tuần gần nhất. Thận trọng khi chỉ định thuốc kháng sinh cho bệnh nhân bị nhiễm trùng Streptococcus pneumoniae bởi có đến 25% bệnh nhân nhiễm loại phế cầu khuẩn này đã bị kháng lại các loại thuốc như Penicillin, Macrolides hay Sulfamethoxazole.

 + Trường hợp 1: 

Viêm xoang ở mức độ nhẹ đến trung bình và trong 4 – 6 tuần gần nhất bệnh nhân không có sử dụng thuốc kháng sinh:

  • Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định một trong các thuốc gồm: Clavulanate/ Amoxicillin, Cefuroxime/ Cefpodoxime hoặc Cefdinir.
  • Tuy nhiên, nếu người bệnh có tiền sử bị dị ứng với beta- lactam, cân nhắc thay thế bằng các loại thuốc Doxycycline và Macrolide cho người trưởng thành và Macrolide cho trẻ em.

+ Trường hợp 2:

Bệnh nhân bị nhiễm trùng viêm xoang ở mức trung bình và có sử dụng thuốc kháng sinh trong 4 – 5 tuần gần nhất, dùng một trong các thuốc: Amoxicillin/ clavulanate, Quinolone hoặc Ceftriaxone.

Thông thường, sau 72 giờ đầu tiên được điều trị bằng phác đồ kháng sinh, bệnh nhân sẽ được đánh giá kết quả. Nếu thất bại, cần xem xét lại chuẩn đoán ban đầu và cân nhắc thay đổi phương pháp điều trị nếu cần thiết.

Khoảng 80% bệnh nhân bị viêm xoang do nhiễm trùng đáp ứng được với thuốc kháng sinh. Cần lưu ý rằng, các chủng vi khuẩn hiện nay đang ngày càng có xu hướng phát triển phức tạp khiến cho tỷ lệ bệnh nhân kháng lại kháng sinh ngày càng gia tăng. Điều này đòi hỏi các bác sĩ chuyên khoa phải có sự tính toán thận trọng khi chỉ định thuốc và người bệnh cũng cần tuân thủ dùng kháng sinh theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để giảm thiểu nguy cơ bị lờn thuốc. Trong quá trình điều trị, cần theo dõi khả năng đáp ứng thuốc để kịp thời thay đổi loại thuốc khác cho phù hợp hơn.

– Thuốc corticoid đường uống:

Thuốc corticosteroid toàn thân được chỉ định cho những trường hợp bị viêm xoang nặng, không đáp ứng được với thuốc dạng xịt. Sử dụng nhóm thuốc này có thể gây ức miễn dịch và tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ có hại. Vì vậy, thuốc corticosteroid đường uống thường được chỉ định trong một đợt điều trị ngắn hạn dưới sự kiểm soát, theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

 Một số loại thuốc thuộc nhóm Corticoid đường uống có thể được sử dụng trong phác đồ điều trị viêm xoang bao gồm:

  • Prednisolon
  • Methylprednisolon
  • Dexamethason…
Phác đồ điều trị viêm xoang cấp
Thuốc Prednisilone thường có trong phác đồ điều trị viêm xoang của bác sĩ

– Thuốc làm tan đàm nhầy

Thuốc long đờm Guaifenesin có thể được chỉ định để làm giảm triệu chứng nghẹt mũi, xổ mũi cho bệnh nhân bị viêm xoang. Thuốc hoạt động bằng cách làm tan đàm nhầy, tăng cường dẫn lưu xoang, làm thông mũi, giúp người bệnh dễ thở hơn.

– Thuốc kháng histamin

Một số trường hợp bị viêm xoang do dị ứng, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng histamin. Thuốc có tác dụng ức chế giải phóng histamin là chất trung gian có trong phản ứng viêm, từ đó ngăn chặn phản ứng dị ứng, làm giảm mức độ nghiêm trọng của viêm xoang cũng như các triệu chứng bệnh.

Các thuốc kháng histamin có thể được sử dụng trong phác đồ điều trị viêm xoang cấp bao gồm: Loratadine, Desloratadine hay Fexofenadine. Một số thuốc có thể gây buồn ngủ hoặc làm tăng độ đặc của chất nhầy gây ảnh hưởng đến quá trình dẫn lưu trong xoang. Bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc thông mũi để ngăn ngừa tình trạng nghẹt mũi.

– Thuốc giảm đau, hạ sốt

Nhóm thuốc này được chỉ định cho các trường hợp bị đau đầu, đau nhức mũi hoặc có biểu hiện nóng sốt trên 38 độ. 

  • Aspirin
  • Acetaminophen
  • Ibuprofen
  • Naproxen…

Các thuốc trên được sử dụng lặp lại sau mỗi 4 giờ nếu bệnh nhân bị sốt trở lại. Trường hợp đã hết đau và không còn sốt nên ngưng uống thuốc. Lạm dụng thuốc giảm đau quá mức có thể gây viêm loét dạ dày, suy thận và nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.

2. Điều trị tại chỗ

– Rửa mũi

Bệnh nhân được hướng dẫn rửa mũi thường xuyên với nước muối sinh lý. Nước muối có tác dụng sát khuẩn, làm loãng dịch nhầy bên trong xoang mũi, tạo điều kiện để dẫn lưu dịch dễ dàng, đồng thời giữ ẩm, làm dịu kích ứng ở niêm mạc mũi xoang, giúp đường đi của không khí được thông thoáng.

Bệnh nhân có thể tự rửa mũi tại nhà. Cách thực hiện như sau:

  • Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi rửa mũi để ngăn ngừa vi khuẩn từ tay xâm nhập vào khiến xoang bị nhiễm trùng nặng hơn.
  • Chuẩn bị 1 chai nước muối sinh lý bán sẵn ngoài tiệm thuốc tây và 1 bình đựng nước muối để rửa mũi.
  • Đổ nước muối sinh lý vào bình, sau đó di chuyển lại bồn rửa chén hoặc lấy 1 cái chậu nhỏ hứng sẵn ở bên dưới.
  • Nghiêng đầu 1 góc khoảng 45 độ. Đưa đầu bình xịt vào lỗ mũi phía trên và bóp nhẹ để đẩy nước muối từ từ tiến vào bên trong cuốn theo dịch mũi và tạp chất bên trong  chảy ra ngoài theo lỗ mũi bên dưới.
  • Đổi bên, thực hiện thao tác rửa mũi tương tự cho bên mũi còn lại
  • Sau khi rửa mũi cho cả hai bên, xì nhẹ để đẩy dịch nhầy còn sót lại trong xoang ra ngoài, giúp mũi được thông thoáng và làm sạch hoàn toàn. 
  • Vệ sinh và khử trùng dụng cụ rửa mũi để sử dụng cho lần sau
  • Trong quá trình rửa mũi, một ít dịch có thể bị đẩy xuống cổ họng. Người bệnh nên súc họng bằng nước muối để khử trùng, ngăn ngừa lây nhiễm mầm bệnh.
  • Lặp lại thao tác rửa mũi 2 – 5 lần/ngày để đường thở thông thoáng, giúp tổn thương trong xoang nhanh lành.

– Thuốc corticoid dạng xịt

Các thuốc xịt mũi chữa corticosteroid có tác dụng tại chỗ nên ít tác dụng phụ hơn so với thuốc đường uống. Khi tiếp xúc với niêm mạc mũi xoang, thuốc sẽ phát huy tác dụng làm giảm tiết dịch, giảm hiện tượng sưng và phù nề ở niêm mạc.

phác đồ điều trị viêm xoang mãn tính
Bệnh nhân bị viêm xoang thường được chỉ định điều trị bằng thuốc Corticoid dạng xịt

Loại thuốc này thường được chỉ định trong thời gian khoảng 3 ngày. Dùng thuốc xịt corticoid kéo dài có thể gây lệ thuộc thuốc, khiến niêm mạc mũi bị tổn thương, làm tăng mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng và khiến bệnh viêm xoang có cơ hội tiến triển qua giai đoạn mãn tính.

Thuốc corticosteroid dạng xịt được sử dụng trong điều trị viêm xoang bao gồm các thuốc kê toa và không kê toa như: Naphazoline, Triamcinolone, Phenylephrine, Flunisolide, Chlorzoxazone…

Thuốc co mạch, chống sung huyết mũi

Bao gồm Oxymethazolone hay Xylomethazoline. Nhóm thuốc này có tác dụng giảm sung huyết mũi, giảm sưng niêm mạc, giúp đường thở thông thoáng.

>> Tham khảo thêm: Các thuốc trị viêm xoang tốt nhất hiện nay

3. Chăm sóc, theo dõi và điều trị viêm xoang cấp tại nhà

Trong quá trình điều trị viêm xoang theo phác đồ của bác sĩ, bệnh nhân cần chú ý theo dõi sự thay đổi của cơ thể để đánh giá được hiệu quả trị bệnh. Ngoài ra cần có biện pháp chăm sóc đúng cách kết hợp với các các phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh tại nhà để bệnh tình nhanh chóng bị đẩy lùi.

  • Xông mũi: Dùng nước nóng để xông mũi mỗi ngày 2 – 4 lần, mỗi lần khoảng 10 phút. Xông hơi có tác dụng làm thông thoáng đường thở, tăng cường dẫn lưu dịch nhầy trong xoang. Có thể thêm vào nước xông một ít tinh dầu sả hay dầu bạc hà để hỗ trợ sát khuẩn, giảm nhiễm trùng trong xoang.
  • Uống nhiều nướcBệnh nhân cần uống nhiều nước để làm loãng chất nhầy, giữ ẩm và hạn chế kích ứng ở niêm mạc mũi xoang. Tốt nhất là uống nước ấm hoặc nước ép hoa quả. Uống nước đều đặn nhiều lần trong ngày ngay cả khi không khát.
  • Tránh các tác nhân gây dị ứng: Phấn hoa, bụi bẩn, hóa chất, khói thuốc lá, lông thú nuôi trong nhà,…
  • Có chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, trái cây và rau xanh để cải thiện khả năng miễn dịch, giúp cơ thể có sức đề kháng tốt hơn khi bị tác nhân gây bệnh tấn công.
  • Giữ ấm cơ thể: Vào mùa lạnh hay những ngày thời tiết giao mùa, bệnh nhân nên mặc đủ ấm. Chú ý giữ ấm cho vùng ngực, cổ và mũi.

Phác đồ điều trị viêm xoang mãn tính

Bệnh viêm xoang mãn tính cũng được điều trị bằng các phương pháp nội khoa tương tự như ở giai đoạn cấp tính. Tuy nhiên bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật trong trường hợp bị viêm xoang nặng có biến chứng hoặc đã được điều trị nội khoa trong 4 – 6 tuần nhưng không thấy kết quả. Ngoài ra, các trường hợp bị tắc phức hợp lỗ ngạch kéo dài hoặc có bất thường về cấu trúc mũi xoang cũng cần điều trị bằng phẫu thuật.

Các phương pháp phẫu thuật thường được chỉ định để điều trị bệnh viêm xoang bao gồm:

1. Phẫu thuật nội soi

Phương pháp phẫu thuật nội soi mũi xoang được tiến hành dựa trên một số yếu tố quan sát như:

  • Thấy rõ được vị trí lỗ thông mũi xoang có biểu hiện bất thường gây cản trở dẫn lưu xoang
  • Chít hẹp lỗ ngạch phức hợp
  • Niêm mạc mũi xoang bị tổn thương nghiêm trọng khó phục hồi
  • Chức năng hoạt động của hệ thống lông chuyển bị mất làm ảnh hưởng đến khả năng dẫn lưu dịch trong xoang.

Với phương pháp phẫu thuật xoang mũi bằng nội soi, bệnh nhân ít bị mất máu và có thời gian bình phục nhanh hơn, không phải nằm viện quá lâu.

Phác đồ điều trị viêm xoang bằng phẫu thuật
Bệnh nhân bị viêm xoang mãn tính nghiêm trọng thường được chỉ định phẫu thuật nội soi

2. Phẫu thuật xoang mở

Thường được áp dụng là phương pháp Caldwel-Luc. Bác sĩ tiến hành mở xoang bị bệnh, điều chỉnh lại vách ngăn mũi bị vẹo, làm sinh thiết xoang, đồng thời tiến hành mở lỗ dẫn lưu từ xoang bị bệnh vào hốc mũi.

3. Theo dõi, điều trị sau phẫu thuật

  • Sử dụng thuốc kháng sinh trong 1 – 2 tuần để chống nhiễm trùng, giúp vết mổ nhanh lành
  • Dùng thuốc co mạch, corticosteroid toàn thân hoặc thuốc xịt
  • Rửa xoang mũi bằng nước muối sinh lý
  • Sau 24 giờ bác sĩ rút merocel được đặt trong mũi khi phẫu thuật.

Tiên lượng bệnh và các biến chứng có thể gặp

Bệnh viêm xoang cấp tính có tiên lượng khá tốt. Theo thống kê khoảng 70% bệnh nhân bị viêm xoang trong giai đoạn cấp có thể thuyên giảm các triệu chứng sau một thời gian mà không cần trải qua điều trị. Các trường hợp sử dụng phác đồ điều trị viêm xoang bằng thuốc kháng sinh có thể giúp cải thiện dấu hiệu bệnh một cách nhanh chóng. 

Một số ít trường hợp, bệnh nhân điều trị không đúng cách, không được điều trị sớm hoặc bệnh trở nặng dẫn đến các biến chứng như:

  • Ở đường hô hấp: ViêmVA, Polyp mũi, viêm amidan, viêm phế quản cấp và mãn tính, hen suyễn, viêm họng mãn tính.
  • Ở tai: Viêm tai giữa
  • Biến chứng ở não: Đau đầu kinh niên, viêm não, viêm màng não, áp xe não, viêm tắc tĩnh mạch hang.
  • Ở mắt: Viêm dây thần kinh thị giác, viêm túi lệ, viêm giác mạc, viêm mí mắt, viêm tấy ổ mắt…
  • Ở xương: Viêm cốt xương, viêm tủy xương, cốt mạc xương trán bị áp xe.

Để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, bệnh nhân cần nghiêm chỉnh tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị viêm xoang của bác sĩ. Tiến hành thăm khám định kỳ để theo dõi được kết quả và thay đổi phương pháp chữa trị cho phù hợp hơn với từng giai đoạn bệnh.

Có thể bạn quan tâm

bị viêm xoang có nâng mũi được không

Bị viêm xoang có nâng mũi được không? Có nguy hiểm?

Nâng mũi hiện đang là xu hướng làm đẹp đang rất HOT hiện nay. Tuy nhiên, kỹ thuật làm đẹp này lại được khuyến cáo là chống chỉ định trong…
Rửa mũi với nước muối giúp dịch nhầy, vi khuẩn và tác nhân gây dị ứng bị tống ra ngoài

6 cách trị viêm xoang sàng tại nhà hiệu quả hơn dùng thuốc

Có rất nhiều cách trị viêm xoang sàng tại nhà. Tùy vào thể trạng từng người và mức độ nặng…

Cây chỉ thiên trị viêm xoang được không?

Cây chỉ thiên trị viêm xoang được không? Cách sử dụng

Dùng cây chỉ thiên trị viêm xoang là bài thuốc quen thuộc trong dân gian. Theo y học cổ truyền,…

Chữa viêm xoang bằng lá trầu không – Đơn giản hiệu quả không ngờ

Cách chữa viêm xoang bằng lá trầu không thích hợp cho người lớn và trẻ em trên 12 tuổi. Khi…

Viêm xoang trán có nguy hiểm không?

Viêm xoang trán là một trong những tình trạng tổn thương và nhiễm trùng xoang thường gặp. Vậy bệnh lý…

Nhức mũi ở sống hoặc 2 bên – Nguyên nhân và cách khắc phục

Bị đau nhức mũi thường bắt nguồn từ các bệnh lý ở đường hô hấp trên như bệnh viêm mũi…

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Zalo