Nóng rát thượng vị dạ dày là bị gì? Nguy hiểm không?

Bác sĩ phụ trách

Bác sĩ Nguyễn Thị Nhuần

Phó Giám đốc Chuyên môn

Nóng rát thượng vị dạ dày là một triệu chứng rất dễ phát sinh do nhiều nguyên nhân khác nhau. Với trường hợp do thói quen ăn uống hay sinh hoạt thì việc khắc phục thường đơn giản hơn. Tuy nhiên, nếu là do bệnh lý gây ra thì người bệnh buộc sẽ phải thăm khám và điều trị chuyên sâu.

Nóng rát thượng vị dạ dày là bị gì?

Nóng rát thượng vị dạ dày là tình trạng đau nhói kèm theo cảm giác bỏng rát rất khó chịu ở vị trí từ trên rốn cho đến ngay dưới mũi xương ức. Tình trạng này có thể xuất hiện với tần suất ít hay nhiều tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra nó.

nóng rát thượng vị dạ dày
Nóng rát thượng vị dạ dày là triệu chứng thường gặp do nhiều nguyên nhân

Thông thường, nóng rát vùng thượng vị xảy ra chủ yếu do sự kém lành mạnh trong thói quen ăn uống cũng như sinh hoạt. Có thể kể đến như:

  • Ăn uống không khoa học: Thường xuyên bỏ bữa, ăn quá no hay ăn đồ cay nóng… cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp hoạt động tiêu hóa và gây ra triệu chứng nóng rát vùng thượng vị.
  • Căng thẳng, stress kéo dài: Thường sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tác động xấu đến hệ tiêu hóa, làm tăng acid dịch vị  và gây nóng rát.
  • Sử dụng các chất kích thích: Thuốc lá, rượu bia, cà phê… là những tác nhân rất dễ gây kích ứng dạ dày và triệu chứng nóng rát thượng vị.

Ngoài những nguyên nhân trên thì tình trạng nóng rát thượng vị dạ dày cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý. Dưới đây là những bệnh lý được cho là liên quan trực tiếp:

1. Viêm loét dạ dày tá tràng

Ngay khi dạ dày bị viêm nhiễm thì người bệnh đã gặp phải những cơn đau thượng vị kèm theo tình trạng nóng rát, khó chịu. Thống kê cho thấy rằng, đây là bệnh tiêu hóa phổ biến xảy ra với khoảng hơn 60% người trưởng thành.

Còn khi tình trạng viêm diễn tiến nặng sẽ dẫn đến loét và gây ra những triệu chứng ở mức độ nặng nề hơn. Người bệnh thường bị đau thượng vị dữ dội. Đi kèm với đó là tình trạng nóng rát, buồn nôn hay nôn ói sau khi ăn.

Tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng sẽ làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng, gây suy nhược cơ thể, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Đồng thời nhiều vấn đề nghiêm trọng cũng rất dễ phát sinh nếu không sớm can thiệp.

nguyên nhân nóng rát thượng vị
Viêm loét dạ dày tá tràng là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến nóng rát vùng thượng vị

2. Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản là hội chứng đặc trưng bởi tình trạng tăng tiết acid dịch vị quá mức. Lượng acid dư thừa sẽ có xu hướng trào ngược lên trên thực quản và cổ họng.

Triệu chứng thường gặp có thể là ợ nóng, ợ chua, đau tức và nóng rát vùng thượng vị dạ dày. Thêm vào đó còn có thể là ho hay khàn tiếng do dây thanh quản sưng lên.

Dịch vị và thức ăn thường xuyên trào ngược lên mà không sớm kiểm soát có thể làm phát sinh biến chứng. Dễ gặp nhất là viêm thực quản, hẹp thực quản, Barret hay thậm chí là ung thư thực quản

Tham khảo thêmTriệu Chứng Bệnh Trào Ngược Dạ Dày và Phương Pháp Điều Trị

3. Viêm thực quản

Viêm thực quản cũng được cho là một trong những nguyên nhân gây nóng rát vùng thượng vị dạ dày. Bệnh lý này có thể khởi phát do rất nhiều nguyên nhân như dịch vị dạ dày trào ngược, kích ứng bởi thuốc hay do nhiễm trùng. 

Ngoài ra bệnh còn đi kèm với nhiều triệu chứng đặc trưng khác. Chẳng hạn như đau họng, khó nuốt, nuốt đau, khàn tiếng, nóng rát còn lan tỏa ra cả vùng ngực.

Viêm thực quản sẽ làm thay đổi tế bào niêm mạc thực quản và từ đó làm tăng nguy cơ bị ung thư. Ngoài ra, bệnh kéo dài lâu ngày có thể dẫn đến nhiều biến chứng như loét hay teo, hẹp thực quản.

4. Hội chứng Zollinger-Ellison

Đây là bệnh lý khởi phát khi tuyến tụy hay tá tràng xuất hiện những khối u gastrin. Khối u này sẽ tạo ra hormone peptide – gastrin gây kích thích dạ dày tiết nhiều dịch vị nhiều hơn bình thường.

 u gastrin gây nóng rát thượng vị
Nóng rát thượng vị cũng có thể là do sự xuất hiện những khối u gastrin tại tuyến tụy hay tá tràng

Hiện tượng tăng tiết acid dịch vị ở dạ dày có thể làm phát sinh hội chứng trào ngược dạ dày thực quản hay thậm chí là viêm loét dạ dày tá tràng. Chính vì thế mà những người mắc hội chứng Zollinger-Ellison có thể gặp tình trạng nóng rát vùng thượng vị dạ dày, kèm theo đó là thường xuyên ợ hơi, khó tiêu, đầy bụng.

5. Bệnh về gan gây nóng rát thượng vị dạ dày

Bệnh về gan có thể gây nóng rát thượng vị dạ dày do sự rối loạn trong việc sản xuất và lưu thông mật. Gan có chức năng sản xuất mật giúp tiêu hóa chất béo, và khi gan bị tổn thương, quá trình này có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến tích tụ mật và áp lực lên dạ dày.

Hơn nữa, khi gan không hoạt động bình thường, nó có thể làm giảm khả năng loại bỏ các độc tố khỏi cơ thể. Điều này có thể dẫn đến việc các độc tố tích tụ và gây kích ứng niêm mạc dạ dày, từ đó gây ra cảm giác nóng rát ở thượng vị.

Xem thêm: Các Loại Bệnh Về Gan Thường Gặp Và Cách Nhận Biết, Xử Lý

6. Viêm tụy cấp

Đau và nóng rát ở vùng thượng vị dạ dày cũng liên quan trực tiếp đến bệnh viêm tụy cấp. Đây là tình trạng viêm nhiễm cấp tính khởi phát ngay tại các nhu mô tụy, đôi khi còn có thể bao gồm cả những tổn thương của các cơ quan lân cận.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm tụy cấp thường không điển hình nhưng nóng rát và đau dữ dội vùng thượng vị, buồn nôn, chướng bụng, bí trung tiện. Ngoài ra, các dấu hiệu nghiêm trọng hơn như rối loạn ý thức hay tụt huyết áp cũng rất dễ phát sinh.

Đây là bệnh lý diễn biến rất nhanh và phức tạp, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nặng. Điển hình như sốc, xuất huyết, nhiễm trùng tại tuyến tụy, suy hô hấp cấp, nang giả tụy…

7. Bệnh về thận

Ngoài những nguyên nhân kể trên thì triệu chứng nóng rát ở vùng thượng vị dạ dày cũng có thể xuất hiện khi thận gặp tổn thương. Các vấn đề thường gặp bao gồm sỏi thận, sỏi niệu quản, viêm thận, thận nhiễm mỡ, suy thận

nóng rát dạ dày do bệnh ở thận
Nóng rát vùng thượng vị dạ dày có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý ở thận

Ngoài tình trạng đau và nóng rát ở vùng thượng vị dạ dày, người bệnh còn gặp nhiều triệu chứng khác. Điển hình như phù toàn thân, nước tiểu thay đổi bất thường, ngứa, khô da, phát bạn hay thường xuyên bị khó thở.

Nóng rát thượng vị dạ dày có nguy hiểm không?

Nếu như tình trạng nóng rát thượng vị dạ dày chỉ là do các vấn đề như thói quen sinh hoạt hay ăn uống gây ra thì sẽ không quá nghiêm trọng. Triệu chứng này sẽ nhanh chóng chấm dứt sau khi bệnh nhân điều chỉnh lối sống.

Tuy nhiên, nếu vùng thượng vị bị nóng rát do các bệnh lý thì người bệnh cần hết sức cẩn trọng. Bất cứ vấn đề nào về sức khỏe nếu không được can thiệp kịp thời đều rất dễ phát sinh các biến chứng, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Bạn nên thăm khám bác sĩ khi triệu chứng nóng rát vùng thượng vị dạ dày xuất hiện thường xuyên với mức độ ngày càng nặng nề. Đặc biệt là khi tình trạng này còn đi kèm với những dấu hiệu nghiêm trọng khác như:

  • Đau tức cả vùng ngực
  • Cơn đau quặn thắt dữ dội
  • Xuất huyết tiêu hóa
  • Khó thở
  • Tụt huyết áp…

Xem thêm: Đau thượng vị buồn nôn là dấu hiệu của bệnh gì? Cách điều trị

Giải pháp khắc phục chứng nóng rát thượng vị dạ dày

Để có thể lựa chọn được cách điều trị nóng rát thượng vị đúng đắn thì việc xác định nguyên nhân là vô cùng quan trọng. Bạn cần thăm khám và thông báo cho bác sĩ biết tất cả các triệu chứng đang gặp phải, đồng thời thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để đưa ra kết luận chính xác về “thủ phạm” gây bệnh. 

Giải pháp khắc phục cho chứng nóng rát thượng vị dạ dày dựa trên nguyên nhân gây bệnh như sau:

1. Chữa nóng rát vùng thượng vị do chế độ ăn uống sinh hoạt

Đối với nhóm nguyên nhân này thì việc khắc phục có phần dễ dàng hơn. Đầu tiên, người bệnh cần chú ý điều chỉnh chế độ ăn uống cũng như sinh hoạt theo hướng dẫn sau:

  • Tuyệt đối không ăn các loại đồ ăn cay nóng, đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ, đồ chua, đồ lên men.
  • Tránh uống rượu bia, cà phê, hút thuốc lá, uống nước ngọt có gas…
  • Bổ sung các loại thức ăn giàu chất xơ thực vật để tránh gây áp lực cho hệ tiêu hóa.
  • Ăn sữa chua và thực phẩm chứa probiotic để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.
  • Uống đủ nước mỗi ngày, khoảng từ 2 – 2,5 lít là tốt nhất.
  • Tuyệt đối không uống sữa khi bụng đói.
  • Xây dựng thói quen ăn uống khoa học, ăn chậm nhai kỹ, không nên ăn quá no hay để bụng quá đói.
  • Tránh thức khuya quá 23 giờ, tăng cường rèn luyện thể chất, dành mỗi ngày 30 phút cho tập luyện thể dục.
  • Tránh xa áp lực, căng thẳng trong cả công việc lẫn cuộc sống.
khắc phục chứng nóng rát thượng vị dạ dày
Uống một ly trà hoa cúc có thể tạm thời xoa dịu chứng nóng rát thượng vị

Ngoài ra, để khắc phục tạm thời chứng nóng rát thượng vị dạ dày, người bệnh cũng có thể áp dụng một số giải pháp điều trị tại nhà như sau:

  • Uống trà hoa cúc: Thức uống này có vị thơm nhẹ, đồng thời có tác dụng tốt trong việc xoa dịu cơn co thắt ở dạ dày cũng như hệ tiêu hóa. Chỉ cần cho hoa cúc khô cùng trà túi lọc vào ly rồi đổ thêm 100ml nước sôi nóng để hãm trong 15 phút. Cần uống khi trà còn ấm.
  • Uống trà gừng: Các hoạt chất quý trong gừng  có thể giúp xoa dịu cơn đau và cảm giác nóng rát khó chịu ở vùng thượng vị rất tốt. Để làm trà, người bệnh dùng 1 củ gừng tươi rửa sạch, cạo vỏ rồi thái thành lát mỏng. Cho vài lát gừng tươi vào ly hãm với 100ml nước sôi nóng. Trà gừng nên được uống vào buổi sáng khi còn ấm nóng là tốt nhất.

2. Điều trị nóng rát thượng vị dạ dày do bệnh lý

Đối với trường hợp nóng rát vùng thượng vị dạ dày là do nguyên nhân bệnh lý thì việc điều trị thường phức tạp hơn. Tùy thuộc vào từng vấn đề sức khỏe mà sẽ có phác đồ điều trị khác nhau. Người bệnh cần thăm khám để bác sĩ xác định rõ nguyên nhân và có cách can thiệp thích hợp nhất.

Lúc này, bác sĩ không chỉ dựa vào triệu chứng bệnh nhân đang gặp phải mà cần áp dụng các thủ thuật cận lâm sàng cần thiết để chẩn đoán bệnh. Chẳng hạn như nội soi dạ dày, chụp X-quang, siêu âm hay đôi khi xét nghiệm máu cũng có thể được chỉ định.

Phương pháp điều trị chính thường là sử dụng thuốc đặc trị tùy thuộc vào từng bệnh lý. Riêng với các bệnh đường tiêu hóa thì các loại thuốc kháng acid, thuốc kháng sinh, thuốc ức chế bơm proton đều có thể được dùng tùy vào nhóm bệnh liên quan. 

Hiện tượng nóng rát thượng vị dạ dày nếu liên tục xuất hiện và kéo dài mà không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc tại nhà thì người bệnh cần thăm khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tiềm ẩn cần sớm được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Sự chủ quan và chậm trễ sẽ rất dễ làm phát sinh các vấn đề nghiêm trọng.

Có thể bạn chưa biết

Thông tin hữu ích

Ngày đăng 09:23 - 19/04/2024 - Cập nhật lúc: 10:21 - 19/04/2024
Chia sẻ:
Bà bầu bị nóng rát dạ dày là bệnh gì? Nguy hiểm không?

Bà bầu bị nóng rát dạ dày có thể do ảnh hưởng của hormone thai kỳ, ốm nghén hoặc do…

xuất huyết dạ dày có phải mổ không Bị Xuất Huyết Dạ Dày Có Phải Mổ Không? Bác Sĩ Tư Vấn

Xuất huyết dạ dày không phải là bệnh mà chính là một biến chứng phát sinh khi dạ dày bị…

Đau dạ dày buồn nôn nguyên nhân do đâu? Cách xử lý

Đau dạ dày và buồn nôn là biểu hiện đặc trưng của các vấn đề ở cơ quan tiêu hóa.…

phác đồ điều trị xuất huyết tiêu hóa Phác đồ điều trị xuất huyết tiêu hóa của bộ y tế

Xuất huyết tiêu hóa là một trong những tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng, nếu không được can…

thuốc đau dạ dày cho phụ nữ mang thai 5 thuốc đau dạ dày cho phụ nữ mang thai tốt, an toàn

Trong những trường hợp mắc bệnh nặng, việc sử dụng thuốc đau dạ dày cho phụ nữ mang thai là…

Bình luận (1)

  1. Nguyễn thị nhung
    Nguyễn thị nhung says: Trả lời

    Thưa bá sỹ cho em hỏi, em bị nóng rát vùng quanh rốn hai ngày e nay dùng bọc niêm mạc và giảm tiết và ko thấy đỡ xin bs tư vấn giúp e với ạ

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua