Cách dùng hạt kha tử chữa viêm họng, ho tại nhà

Hạt kha tử chứa nhiều hoạt chất quý như Polysaccharid, Alloyl hay tanin có tác dụng kháng khuẩn, diệt virus, giảm ho, chống nhiễm trùng đường hô hấp. Dưới đây là những cách dùng hạt kha tử chữa ho, viêm họng đang được áp dụng phổ biến trong dân gian.

Tác dụng trị ho, viêm họng của hạt kha tử

Cây kha tử thuộc họ Bàng, có tên khoa học là Terminalia chebula. Trong dân gian, loại cây này còn được gọi bằng các tên khác như cây chiêu liêu hay cây kha lê lặc. Cây thân gỗ có chiều cao trung bình dao động từ 15 – 20 mét, có nhiều cành nhỏ. Các lá mọc đối xứng hai bên cành. Hoa màu trắng, thơm, mọc thành bông ở ngay đầu cành hoặc đâm ra từ các kẽ lá. Cây phát triển nhiều ở các khu rừng thưa hoặc rừng thứ sinh. 

hạt kha tử chữa ho viêm họng
Hạt kha tử chứa hoạt chất ức chế cơn ho, kháng khuẩn, chống virus nên được dùng để chữa viêm họng

Quả khô và hạt kha tử được sử dụng để làm thuốc chữa bệnh. Những quả kha tử chín, chắc thịt, vỏ ngoài đã ngả sang màu vàng ngà sẽ được thu hái trước. Thời điểm thu hoạch thường bắt đầu từ tháng 6 – tháng 8. Quả được đem về phơi nắng hoặc sấy khô. 

Đông y ghi nhận, hạt kha tử có vị chát, hơi đắng, có khả năng quy vào các kinh Phế, Đại Tràng giúp chỉ khái, trừ phế hư. Y học cổ truyền Trung Quốc và Ấn Độ từ lâu đã sử dụng hạt kha tử làm thuốc nhuận tràng, chống táo bón, kích thích tiêu hóa, trị ho. Phần thịt bên ngoài hạt cũng có tác dụng cầm máu, trị viêm loét lợi, khàn tiếng, hen suyễn, viêm họng, ho khan, ho có đờm, khàn tiếng. 

Nghiên cứu hiện đại cũng phát hiện ra nhiều hoạt chất quý trong hạt kha tử có thể giúp chống lại tình trạng ho và nhiễm trùng ở đường hô hấp như:

  • Polysaccharid: Hoạt chất này có tác dụng ức chế các cơn co thắt trong đường hô hấp, giảm ho, hen suyễn. Thử nghiệm cho thấy, tác dụng dược lý của Polysaccharid cao hơn hẳn một số chất chống ho được sử dụng trong phòng thí nghiệm.
  • Alloyl: Hoạt chất này có khả năng virus, làm suy yếu hoạt động của chúng và cải thiện hệ miễn dịch. Virus chính là thủ phạm gây ra hầu hết các ca bệnh viêm họng, ho.
  • Retrovirus: Chất này giúp bảo vệ các mô khỏe mạnh ở đường hô hấp, ức chế sự phát triển của virus cúm A, đẩy nhanh quá trình phục hồi các bệnh lý viêm đường hô hấp cấp tính.
  • Tanin: Hoạt chất tanin được tìm thấy nhiều trong hạt kha tử có tác dụng tương tự như kháng sinh. Nó hoạt động mạnh mẽ trong việc chống lại vi khuẩn gây bệnh, đặc biệt là các chủng vi khuẩn như Pseudomonas aeruginosa, vi khuẩn tụ cầu vàng… Ngoài ra, tanin còn có tác dụng làm se khô bề mặt niêm mạc họng, giúp tổn thương nhanh được chữa lành.

Với những tác dụng trên, hạt kha tử được người dân tin tưởng sử dụng làm thuốc trị ho, viêm họng. Bài thuốc chữa bệnh này hiện đang được lưu truyền rộng rãi trong dân gian với nhiều công thức trị bệnh khác nhau.

Cách dùng hạt kha tử chữa ho, viêm họng

Hạt kha tử được sử dụng để trị ho, viêm họng cho cả người lớn và trẻ em. Tùy từng trường hợp cụ thể mà lựa chọn bài thuốc cho phù hợp.

1. Điều trị ho, khó nuốt do viêm họng ở người lớn

Hạt kha tử có thể được sử dụng độc vị hoặc phối hợp với các dược liệu khác làm thuốc ngậm trị ho cho người lớn. Đây là một trong những phương pháp đang được nhiều người áp dụng nhất.

Cách 1: Ngậm hạt kha tử nguyên chất

Chuẩn bị: 3 quả kha tử

hạt kha tử chữa ho
Hạt kha tử được sử dụng như một loại thuốc ngậm giúp làm dịu cổ họng, trị ho

Cách sử dụng: 

  • Trước tiên, loại bỏ phần vỏ bên ngoài quả kha tử
  • Lấy phần thịt và hạt bên trong cho vào miệng ngậm khoảng 5 phút, từ từ nuốt lấy phần dịch được tiết ra, cổ họng sẽ được làm dịu.
  • Mỗi lần ngậm một hạt và lặp lại 2 – 3 lần trong ngày nếu vẫn còn ho
  • Áp dụng cho đến khi bệnh viêm họng được điều trị dứt điểm.

Cách 2: Kết hợp hạt kha tử với cát cánh và cam thảo

Cát cánh và cam thảo cũng là những loại thảo dược thường được y học cổ truyền sử dụng làm thuốc trị ho, viêm họng. Chúng có tác dụng sát khuẩn, long đờm, bổ phế nên giúp nâng cao hiệu quả điều trị của hạt kha tử.

Chuẩn bị: 

  • Hạt kha tử: 8 gram
  • Cát cánh: 10 gram
  • Cam thảo: 6 gram

Cách sử dụng:

  • Bỏ tất cả các dược liệu đã chuẩn bị vào ấm
  • Thêm vào 500ml nước, đun sôi
  • Vặn bếp cho nhỏ lửa hết cỡ, tiếp tục sắc thuốc trong 20 phút nữa
  • Cuối cùng gạn lấy thuốc sắc thu được chia 3 phần uống hết trong ngày
  • Sử dụng thuốc khi còn ấm sẽ giúp giảm kích ứng trong cổ họng. Vì vậy, ở những cữ thuốc buổi chiều và buổi tối, bạn nên hâm lại thuốc trước khi uống.

2. Hạt kha tử trị ho, khàn tiếng do ảnh hưởng của chứng phế hư

 Chứng phế hư chỉ tình trạng suy giảm công năng hoạt động của tạng phế. Nguyên nhân là do bị bệnh lâu ngày khiến cho thể trạng hao tảo, bấm phú bất túc hoặc hoặc do cơ thể mệt nhọc, tích lũy nội thương.

Người bị phế hư thường có biểu hiện ho suyễn đoản hơi, giọng nói nhỏ, cơ thể tự đổ nhiều mồ hôi, sợ ra gió, sắc mặt nhợt nhạt, cơ thể mệt mỏi, chất lưỡi tái nhợt, bề mặt lưỡi đóng rêu trắng, bắt mạch có dấu hiệu hư nhược. 

Trường hợp này có thể sử dụng hạt kha tử chữa ho theo bài thuốc dưới đây:

– Chuẩn bị:

  • Kha tử: 80 gram
  • Quốc lão ( cam thảo): 6 gram
  • Bạch dược: 10 gram
hạt kha tử chữa ho, khàn tiếng
Hạt kha tử được kết hợp với cam thảo, bạch dược chữa ho, khàn tiếng

– Cách sử dụng thuốc:

  • Trước tiên đem các dược liệu trên sắc với 300ml cho cạn còn 100ml
  • Tiếp tục sử dụng phần bã đổ thêm nước sắc tương tự như trên thêm 2 lần nữa
  • Trộn thuốc thu được ở cả 3 lượt sắc lại với nhau, bỏ vào ấm đun lửa nhỏ đến khi cô đặc lại còn 200ml thì ngưng.
  • Chia thuốc ra uống vào các thời điểm sáng, trưa, chiều và tối 
  • Mỗi ngày đều đặn sắc uống 1 thang cho đến khi triệu chứng ho và các dấu hiệu khác của bệnh chấm dứt hẳn thì ngưng.

3. Bài thuốc điều trị ho có đờm ở trẻ em với hạt kha tử

Trẻ nhỏ thường bị ho có đờm do mắc các bệnh lý ở đường hô hấp dưới như viêm phế quản, viêm phổi, giãn phế quản, lao phổi. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến bé mệt mỏi, dễ nôn ói khi ăn. Đờm nhầy cũng có thể tồn đọng trong đường thở khiến cho bé thở khò khè, khó thở. 

Sử dụng hạt kha tử có thể giúp giảm ho, long đờm, làm giảm tình trạng sưng viêm trong đường hô hấp của bé. Cách thực hiện rất đơn giản như sau:

Chuẩn bị: 

  • Kha tử
  • 1 ít muối ăn

– Cách sử dụng:

  • Lột phần vỏ bên ngoài quả kha tử, lấy phần bên trong bỏ vào 1 ly nước ấm
  • Thêm vai hạt muối ăn vào ly nước, quậy cho muối tan hoàn toàn
  • Lấy hạt kha tử ra cho bé ngậm trọng miệng và nuốt nước tiết ra
  • Khi thấy hết vị chát thì nhả ra

4. Bài thuốc điều trị ho lâu ngày từ hạt kha tử

Ngoài những bài thuốc trên, hạt kha tử còn được sử dụng để chữa ho lâu ngày, ho kéo dài dai dẳng. Đối với những trường hợp này, dân gian thường kết hợp hạt kha tử với đẳng sâm để rút ngắn thời gian điều trị bệnh.

– Chuẩn bị:

  • Kha tử và đẳng sâm: Mỗi vị 4 gram
hạt kha tử chữa viêm họng
Dân gian thường dùng hạt kha tử làm thuốc sắc uống chữa ho lâu ngày

– Cách sử dụng: 

  • Rửa sạch cả hai vị thuốc
  • Bỏ vào ấm, đổ thêm 400ml vào đun sôi
  • Vặn nhỏ lửa tiếp tục sắc cho đến khi nước trong ấm cạn còn 200ml
  • Chia làm 3 phần đều nhau. Uống vào các buổi sáng, trưa tối
  • Khi sử dụng hạt kha tử chữa ho lâu ngày, người bệnh chú ý kiên trì áp dụng đều đặn 1 thang mỗi ngày. Kết hợp tìm hiểu và điều trị triệt để nguyên nhân gây ho thì bệnh mới khỏi được.

5. Kha tử chữa ho kèm theo khô cổ, khàn tiếng

Ho nhiều có thể dẫn đến khô cổ và ảnh hưởng đến dây thanh quản khiến bạn bị khàn tiếng. Để khắc phục hiện tượng này có thể dùng kha tử kết hợp với ô mai và mật ong. 

– Chuẩn bị:

  • Kha tử
  • Ô mai
  • Mật ong nguyên chất

– Cách sử dụng:

  • Hạt kha tử và ô mai dùng lượng bằng nhau đem giã nát
  • Trộn thêm lượng mật ong vừa đủ vào sao cho hỗn hợp không quá ướt
  • Vo thành viên hoàn cỡ đầu ngón tay, cất vào hũ thủy tinh dùng dần
  • Mỗi ngày ngậm 4 – 5 viên để làm dịu kích ứng trong cổ họng và dây thanh quản, giảm ho.

Một số thắc mắc về cách chữa ho bằng hạt kha tử

Dưới đây là một số thắc mắc thường được người bệnh đưa ra có liên quan đến cách trị ho bằng kha tử.

1. Dùng kha tử trị viêm họng, ho có hiệu quả không?

Bài thuốc trị ho từ kha tử đã được lưu truyền và áp dụng từ lâu trong dân gian. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy các hoạt chất được tìm thấy trong kha tử có tác dụng giảm ho, chống khuẩn, kháng virus.

Hạt kha tử chữa ho có hiệu quả không
Bài thuốc trị ho từ hạt kha tử có thể cho hiệu quả tốt nếu hợp cơ địa

Tuy nhiên, việc sử dụng kha tử trị ho có hiệu quả cao hay không còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như:

  • Cơ địa của người dùng: Nếu các chất trong hạt kha tử đáp ứng tốt với cơ địa của người dùng thì sẽ cho hiệu quả tốt hơn và ngược lại. Mặc dù vậy, cần lưu ý rằng, dùng hạt kha tử sẽ không giúp cắt đứt cơn ho ngay mà cần có thời gian để cơ thể hấp thu và có những tác động để cải thiện triệu chứng bệnh từ bên trong.
  • Mức độ ho: Bài thuốc từ hạt kha tử sẽ cho hiệu quả tốt hơn nếu áp dụng ngay khi mới bị ho. Trường hợp bị ho nặng hoặc ho do ảnh hưởng của bệnh lý thì bạn chỉ nên áp dụng mẹo dân gian này như là một phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh.
  • Chế độ chăm sóc, kiêng cữ trong thời gian bị bệnh: Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần quyết định đến hiệu quả sau cùng của quá trình trị ho bằng hạt kha tử.

2. Những đối tượng nào không nên áp dụng cách trị ho bằng hạt kha tử?

Hạt kha tử mặc dù khá lành tính nhưng một số đối tượng sử dụng sẽ không tốt cho sức khỏe. Nếu bạn đang gặp các vấn đề dưới đây thì không nên sử dụng nguyên liệu này dưới mọi hình thức:

  • Bị thấp nhiệt tích trệ
  • Viêm họng, ho do phế có thực
  • Nóng trong, táo bón
  • Cảm
  • Có thực tà

3. Dùng hạt kha tử chữa ho có phải kiêng cữ gì không?

Việc tuân thủ một chế độ kiêng cữ phù hợp sẽ góp phần đẩy nhanh hiệu quả của cách chữa ho bằng hạ kha tử. 

  • Kiêng ăn các thực phẩm có thể gây dị ứng, kích thích cơn ho như: Hải sản, đậu phộng, trứng, tôm, cua…
  • Tránh ăn đồ lạnh
  • Thức ăn nhiều dầu mỡ, đồ cay, món ăn được tẩm ướp nhiều gia vị cũng là những thứ cần kiêng ăn nếu bạn muốn nhanh hết ho.
  • Ngoài ra, cần chú ý giữ ấm cơ thể. Uống nhiều nước, ăn những thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, chẳng hạn như rau xanh, các loại trái cây để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, giúp chống lại tình trạng nhiễm trùng ở đường hô hấp.

Bạn nên tham khảo thêm

Ngày đăng: 28/04/2020 - Cập nhật lúc: 12:35 PM , 28/04/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nguyễn Xuân

Sau nhiều năm làm Biên Tập Viên cho các chuyên trang về sức khỏe và làm đẹp tôi đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm. Tôi mong muốn được chia sẻ những kiến thức mình có để tất cả mọi người có kênh tham khảo hữu ích nhằm chăm sóc bản thân cũng như các thành viên trong gia đình được tốt hơn.

Về tác giả

Thuốc Katrypsin – Công dụng, cách dùng và tác dụng phụ

viêm xoang bội nhiễm

Viêm xoang bội nhiễm là gì? Nguy hiểm không?

14+ cách chữa viêm xoang tại nhà đơn giản “hiệu quả nhanh”

Bệnh viêm xoang có di truyền không?

Bệnh viêm xoang có di truyền không? Làm sao ngăn ngừa?

Bệnh viêm xoang gây rối loạn tiền đình không?

Bệnh viêm xoang gây rối loạn tiền đình không?

Bệnh viêm xoang có gây khó ngủ, mất ngủ không?

Viêm xoang có mủ (xanh hoặc vàng) nguy hiểm không?

Viêm xoang có mủ (xanh hoặc vàng) nguy hiểm không?

7 bài thuốc Nam chữa viêm xoang được nhiều người áp dụng