Bệnh thủy đậu: Nguyên nhân, Dấu hiệu và cách điều trị nhanh nhất

Thủy đậu là một bệnh nhiễm trùng do virus gây ra đặc trưng bởi các đám mụn nước nhỏ chứa đầy chất lỏng và gây ngứa. Bệnh có thể dễ dàng lây nhiễm và gây ra các biến chứng nguy hiểm khi không được điều trị đúng cách.

bệnh thủy đậu
Thủy đậu là bệnh lành tính nhưng có thể phát sinh biến chứng nếu không nghiêm túc điều trị

Tổng quan về bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu còn được biết đến với tên gọi khác là bệnh trái rạ. Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính có nguy cơ xuất hiện ở trẻ em nhiều hơn so với người lớn, đặc biệt là những trẻ dưới 12 tuổi.

Nắm được các thông tin về bệnh sẽ giúp bạn chủ động hơn trong phát hiện cũng như điều trị:

1. Nguyên nhân

Bệnh lý này do virus varicella-zoster gây ra. Loại virus này có thể lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp với vết ban hay mụn nước từ người bệnh. Ngoài ra, virus cũng có thể lây lan qua đường không khí khi người bệnh hắt hơi hoặc ho và sau đó bạn hít phải.

Các nhóm đối tượng sau nếu chưa tiêm vắc xin phòng bệnh thì nguy cơ mắc bệnh sẽ rất cao:

  • Trẻ em dưới 12 tuổi
  • Phụ nữ mang thai
  • Người có hệ miễn dịch yếu do thuốc điều trị hoặc hóa trị liệu
  • Bệnh nhân ung thư hay HIV
  • Bệnh nhân hen suyễn
  • Người hút thuốc lá thường xuyên
  • Người làm việc trong trường học hay môi trường chăm sóc trẻ

2. Dấu hiệu nhận biết

Khi nhiễm virus varicella-zoster thường sau khoảng 10 – 15 ngày, các triệu chứng mới bắt đầu xuất hiện. Còn trong thời gian ủ bệnh, bạn sẽ không nhận thấy được bất cứ biểu hiện nào khác thường từ cơ thể.

Trước khi phát ban khoảng 1 – 2 ngày, bạn có thể gặp một số triệu chứng toàn thân:

  • Sốt
  • Đau đầu
  • Ăn không ngon
  • Mệt mỏi
  • Khó chịu

Khi tình trạng phát ban xuất hiện, các vết ban sẽ trải qua 3 giai đoạn:

  • Nổi mụn trên bề mặt da thường có màu hồng hoặc đỏ trong vài ngày.
  • Mụn có xuất hiện dịch lỏng, hình thành trong khoảng 2 – 3 ngày rồi vỡ ra, rỉ nước.
  • Sau 7 – 10 ngày, mụn nước sẽ từ từ khô lại, bong vảy và da dần phục hồi.

Tình trạng phát ban trên da không chỉ đi kèm với các triệu chứng toàn thân mà còn gây ngứa ngáy, khó chịu. Bạn càng gãi, càng làm cho tổn thương da lan nhanh và phát sinh các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Bạn nên nhanh chóng tìm đến sự chăm sóc y tế khi:

  • Mụn nước lây lan đến niêm mạc mắt, mũi hay miệng
  • Các nốt mụn căng bóng kèm theo nóng rát dữ dội
  • Buồn nôn, cứng cổ, sốt từ khoảng gần 39°C trở lên
  • Các biểu hiện toàn thân nghiêm trọng đi kèm: mất phương hướng, khó thở, rối loạn nhịp tim, co giật…
thủy đậu là bệnh gì
Nhanh chóng thăm khám bác sĩ khi bị sốt cao trên 39 độ

3. Biến chứng

Thủy đậu mặc dù là bệnh nhiễm trùng nhưng lại lành tính. Triệu chứng của bệnh thường sẽ được khắc phục sau một thời gian khởi phát. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, nếu không chăm sóc và điều trị đúng cách, các biến chứng cũng sẽ có nguy cơ phát sinh.

Sau đây là một số biến chứng của bệnh thủy đậu:

  • Nhiễm trùng da: Thường xuất hiện khi người bệnh gãi hay chà xát vào vết mụn nước. Điều này khiến tổn thương da thêm nghiêm trọng và tạo điều kiện cho vi nấm, vi khuẩn tấn công.
  • Biến chứng ở thai nhi: Mẹ bầu bị thủy đậu trong thai kỳ rất dễ gây biến chứng cho thai nhi, nhất là nhiễm bệnh ở thời gian đầu thai kỳ. Trẻ sinh ra có nguy cơ mắc các dị tật bẩm sinh.
  • Viêm màng não, viêm não: Đây là biến chứng nguy hiểm của bệnh có thể gây tử vong nếu không sớm phát hiện. Thường đi kèm với các triệu chứng như co giật, sốt cao, rung giật nhãn cầu, rối loạn thị giác.
  • Zona thần kinh: Virus varicella-zoster thường tồn tại trong hạch thần kinh ở dạng ngủ đông mặc dù bệnh thủy đậu đã được chữa khỏi hoàn toàn. Khi sức đề kháng của cơ thể yếu đi thì virus có thể sẽ tái hoạt động và gây bệnh zona.
  • Hội chứng Reye: Thường xuất hiện ở đối tượng trẻ em hoặc thiếu niên có sử dụng thuốc Aspirin trong quá trình điều trị bệnh thủy đậu.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp các biến chứng khác như:

  • Nhiễm trùng máu
  • Viêm phổi
  • Viêm thận
  • Viêm cầu thận cấp
  • Viêm tai giữa
  • Viêm thanh quản
  • Hội chứng sốc nhiễm độc

4. Bệnh thủy đậu bao lâu thì khỏi?

Thời gian để bệnh thủy đậu được khắc phục phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Điển hình như:

  • Phát hiện bệnh sớm hay không?
  • Thể trạng và hệ miễn dịch của người bệnh
  • Phác đồ điều trị
  • Biện pháp chăm sóc và hỗ trợ

Thông thường, bệnh thủy đậu sẽ trải qua 4 giai đoạn với thời gian phát triển khác nhau:

  • Giai đoạn ủ bệnh: Thời gian từ 1 – 2 tuần.
  • Giai đoạn khởi phát: Thường chỉ kéo dài 1 – 2 ngày.
  • Giai đoạn toàn phát: Có thể diễn tiến khoảng 1 tuần.
  • Giai đoạn bình phục: Tùy thuộc vào chế độ chăm sóc và kiêng khem.

Như vậy có thể thấy rằng, bệnh thủy đậu có thể sẽ được khắc phục sau khoảng 1 – 3 tuần. Ở một số người có hệ miễn dịch yếu hay thực hiện việc chăm sóc không tốt thì thời gian bình phục có thể kéo dài hơn.

5. Bị bệnh thủy đậu khi mang thai

Nếu mẹ bầu chưa từng nhiễm bệnh trước khi mang thai hay chưa được chủng ngừa thì bệnh thủy đậu rất dễ khởi phát trong thai kỳ. Đây là một trong những bệnh lý ở mẹ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe thai nhi.

Tùy thuộc vào thời điểm mẹ mắc bệnh mà mức độ ảnh hưởng lên thai nhi sẽ có sự khác biệt. Nếu bệnh tủy đậu kích hoạt ở mẹ bầu trong 20 tuần đầu thai kỳ thì bé sẽ có nguy cơ mắc hội chứng varicella bẩm sinh.

bị thủy đậu khi mang thai
Mẹ bầu bị thủy đậu sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của thai nhi

Trường hợp bệnh khởi phát ở những thời điểm sau đó thì mức độ ảnh hưởng thường nhẹ hơn. Trẻ có thể gặp phải các vấn đề về hệ thần kinh trung ương khi mẹ nhiễm bệnh ở tháng thứ 3 thai kỳ. Nhiễm bệnh sau 20 tuần đầu mang thai cũng dễ khiến bé sinh ra mắc bệnh zona trong khoảng 1 – 2 năm đầu đời.

Cách điều trị bệnh thủy đậu nhanh nhất

Tùy thuộc vào biểu hiện triệu chứng cũng như thể trạng người bệnh mà sẽ có cách điều trị phù hợp khi mắc bệnh thủy đậu. Những triệu chứng thông thường của bệnh có thể tự khắc phục tại nhà theo chỉ định bác sĩ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, để dự phòng nguy cơ biến chứng thì việc điều trị nội trú tại bệnh viện là cần thiết.

1. Chăm sóc tại nhà

Việc chăm sóc tại nhà đúng cách là yếu tố rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh thủy đậu. Thực hiện tốt việc chăm sóc và dự phòng không chỉ hỗ trợ điều trị và còn ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm bệnh cho người khác:

  • Vệ sinh cơ thể đúng cách, nên tắm bằng nước ấm, tránh nước quá nóng hay nước lạnh. Bạn có thể thêm baking soda vào nước tắm để kháng khuẩn tốt hơn.
  • Tránh gãi hay chà xát lên các vết mụn nước thủy đậu.
  • Nên mặc quần áo rộng thoáng, chất liệu mềm nhẹ, dễ thấm hút mồ hôi.
  • Hạn chế ra ngoài, nhất là khi trời nhiều gió.
  • Chủ động cách ly để tránh nhiễm bệnh cho người khác, nhất là những người thân trong gia đình.
  • Khi bệnh có dấu hiệu xuất hiện biến chứng cần nhanh chóng tìm đến bác sĩ để can thiệp kịp thời.
  • Không sử dụng chung đồ cá nhân với người khác khi bạn đang mắc bệnh thủy đậu.
  • Bổ sung đầy đủ nước cho cơ thể, có thể uống thêm nước ép trái cây để tăng cường đề kháng.
  • Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, nên ăn thực phẩm giàu magie, kèm, canxi, vitamin và khoáng chất… Cần tránh các loại đồ cay nóng, hải sản, thịt đỏ, gạo nếp, các loại hạt…

2. Sử dụng thuốc

Đến nay, vẫn chưa có thuốc đặc trị cho bệnh lý này. Tuy nhiên, tùy thuộc vào biểu hiện của triệu chứng mà bác sĩ sẽ kê toa các loại thuốc hỗ trợ điều trị phù hợp. Mục đích của việc dùng thuốc là khắc phục triệu chứng và ngăn ngừa nguy cơ biến chứng.

cách điều trị bệnh thủy đậu
Bác sĩ có thể chỉ định bôi dung dịch canh Methylen để khắc phục triệu chứng bệnh thủy đậu

Thuốc điều trị tại chỗ:

Bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc bôi để hạn chế tổn thương trên da và ngăn ngừa sẹo. Khi mụn nước chưa vỡ, có thể dùng thuốc tím bôi lên nốt mụn để kháng viêm. Trường hợp các mụn nước vỡ ra thì dung dịch xanh Methylen sẽ được chỉ định.

Tuyệt đối không dử dụng thuốc đỏ hay các loại thuốc mỡ Penixilin, Tetaxilin để bôi lên nốt mụn thủy đậu. Trường hợp phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 6 tháng tuổi không dùng các loại kem bôi da có chứa Phenol.

Các loại thuốc khác:

Đối với những người gặp phải tình trạng ngứa ngáy khó kiểm soát thì bác sĩ có thể kê một số thuốc kháng Histamine để khắc phục. Còn với trường hợp sốt nhẹ thì thuốc Acetaminophen sẽ được chỉ định.

Trong trường hợp người bệnh đứng trước nguy cơ cao gặp phải các biến chứng, bác sĩ có thể đề xuất thuốc chống virus Acyclovir. Ở nhiều đối tượng, thuốc tiêm tĩnh mạch miễn dịch Privigen cũng có thể được cân nhắc. Còn các thuốc chống virus như Valacyclovir hay Famciclovir cũng có thể được dùng nhưng không phổ biến.

Tất cả các thuốc hỗ trợ điều trị bệnh thủy đậu đều phải được bác sĩ cân nhắc chỉ định. Bạn tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị trong bất cứ trường hợp nào. 

Tiêm vắc-xin phòng ngừa bệnh thủy đậu

Tiêm vắc – xin varicella là cách tốt nhất để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh lý này. Thống kê cho thấy rằng, loại vắc – xin này có thể bảo vệ cho gần 98% những người được tiêm chủng đủ liều theo khuyến cáo khỏi sự tấn công của virus gây bệnh. Một số trường hợp đã tiêm chủng nhưng vẫn mắc bệnh thì những triệu chứng của bệnh sẽ thường nhẹ hơn và ít xảy ra biến chứng.

Vắc – xin varicella ngăn ngừa thủy đậu được khuyến nghị cho các nhóm đối tượng sau:

  • Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi: Thường được khuyến nghị tiêm 2 liều, liều đầu trong độ tuổi từ 12 – 15 tháng và lần hay khi trẻ từ 4 – 6 tuổi.
  • Trẻ từ 7 – 12 tuổi: Nếu chưa được tiêm vắc – xin thì nên tiêm 2 liều và khoảng cách giữa các liều ít nhất 3 tháng.
  • Trẻ từ 13 tuổi trở lên: Nếu chưa từng được tiêm vắc – xin cũng nên tiêm 2 liều và khoảng cách giữa các liều ít nhất là 4 tuần.
  • Người lớn: Nếu chưa bào giờ bị thủy đậu hoặc chưa từng tiêm phòng thì thường sẽ được tiêm 2 liều, khoảng cách các liều từ 4 – 8 tuần. Nếu đã từng bị thủy đậu và tiêm phòng nhưng không nhớ thì có thể làm xét nghiệm máu để xác định khả năng miễn dịch.

Loại vắc – xin này sẽ không được khuyến nghị cho nhóm đối tượng sau:

  • Phụ nữ mang thai
  • Người có hệ miễn dịch suy yếu
  • Đối tượng dị ứng với kháng sinh Neomycin hoặc Gelatin

Thủy đậu là bệnh lý mà mỗi người thường chỉ mắc một lần trong đời. Tuy lành tính nhưng bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các biến chứng nguy hiểm. Chính vì vậy, bạn cần chủ động và nghiêm túc trong việc điều trị cũng như chăm sóc để dự phòng rủi ro.

Có thể bạn quan tâm: Bệnh thủy đậu nên ăn gì và không nên ăn gì?

Ngày đăng: 19/06/2019 - Cập nhật lúc: 8:43 AM , 19/06/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Pham Trang

Tôi từng tốt nghiệp Cử nhân Lịch sử tại Trường Đại học Khoa học Xã Hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP.HCM. Với niềm đam mê với công việc viết lách cũng như nghiên cứu về mảng sống khỏe, sắc đẹp, hiện tôi đang là biên tập cho trang tin Thuocdantoc.org.

Mong rằng, nguồn thông tin mà tôi thu thập được từ các website nước ngoài uy tín sẽ mang đến cho quý độc giả những kiến thức hữu ích.

Về tác giả

Thủy đậu tắm lá trầu không có tốt không?

Bệnh thủy đậu nên ăn gì để mau chóng khỏi bệnh là thắc mắc của nhiều người

Bệnh thủy đậu nên ăn gì và không nên ăn gì?

thủy đậu tắm lá khế là một cách giảm ngứa được nhiều người sử dụng

Bị thủy đậu có nên tắm lá khế?

Cách dùng lá canh châu chữa thủy đậu theo dân gian

Bệnh nhân thủy đậu nên tắm bằng nước ấm hàng ngày. Không được dùng sữa tắm, xà bông để tắm vì sẽ gây kích ứng da.

Bị thủy đậu có tắm xà phòng được không?

Bệnh thủy đậu có nên tắm không là thắc mắc của nhiều phụ huynh

Bệnh thủy đậu có được tắm không?

Những cách chữa thủy đậu dân gian an toàn hiệu quả

Tắm muối giúp giảm thiểu nguy cơ viêm da nhiễm khuẩn ở người bệnh thủy đậu

Bị thủy đậu có nên tắm nước muối?