Bệnh ho lao là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Bệnh ho lao hay bệnh lao là một dạng bệnh truyền nhiễm có thể gây ảnh hưởng đến phổi và hệ thống hô hấp. Hiện tại ho lao có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, nếu không được điều trị phù hợp bệnh có thể dẫn đến tử vong.

ho lao
Ho lao là bệnh do vi khuẩn gây ra và có thể gây tử vong

Bệnh ho lao là gì?

Bệnh lao là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn lao Mycobacterium Tuberculosis gây ra. Lao có thể ảnh hưởng đến tất cả các cơ quan trong cơ thể. Tuy nhiên, vi khuẩn lao thường gây ảnh hưởng đến phổi và hệ thống hô hấp với triệu chứng điển hình là ho. Do đó, bệnh lao hay còn được gọi là ho lao hoặc lao phổi.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WTO), lao là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong trên toàn thế giới và thường phổ biến ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, hiện tại lao có thể được điều trị bằng kháng sinh và phòng ngừa bằng cách tiêm phòng.

Hiện tại các bác sĩ phân loại nhiễm trùng lao thành hai loại bao gồm:

  • Bệnh ho lao tiềm ẩn: Đây là tình trạng vi khuẩn tồn tại trong cơ thể nhưng không hoạt động. Do đó, vi khuẩn lao không gây ra các triệu chứng, không truyền nhiễm. Tuy nhiên, trong một lúc nào đó vi khuẩn có thể hoạt động và gây bệnh.
  • Lao hoạt động: Là tình trạng vi khuẩn lao gây ra các triệu chứng bệnh và có khả năng lây truyền cho người khác.

Có khoảng 1/3 dân số thế giới được cho là mắc bệnh lao tiềm ẩn. Trong đó có khoảng 10% các trường hợp lao có thể hoạt động và gây bệnh. Nguy cơ này thường cao hơn người có hệ thống miễn dịch suy yếu như bệnh nhân HIV, người suy dinh dưỡng và những người hút thuốc.

Triệu chứng và dấu hiệu ho lao

Ho lao có thể không có dấu hiệu nhận biết ở một số trường hợp. Tuy nhiên, bệnh lao hoạt động thường dẫn đến các triệu chứng liên quan đến hệ hô hấp và phổi.

Dấu hiệu nhận biết ho lao phổ biến nhất là ho ra máu hoặc đau họng khạc ra máu. Đôi khi người bệnh có thể bị ho kéo dài hơn 3 tuần và đau khi ho hoặc thở bình thường.

ho lao là gì
Ho kéo dài hơn 3 tuần có thể là dấu hiệu của bệnh lao

Một số dấu hiệu ho lao khác trong giai đoạn đầu bao gồm:

  • Cảm thấy mệt mỏi, chán ăn
  • Giảm cân không rõ lý do
  • Ớn lạnh, sốt và đổ mồ hôi nhiều vào ban đêm
  • Đau ngực

Ngoài ra, lao cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể. Trong giai đoạn tiềm ẩn ho lao thường gây ra triệu chứng, do đó gây khó khăn cho việc điều trị. Nếu không được điều trị, bệnh có thể lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể và dẫn đến các triệu chứng như:

  • Xương: Gây đau cột sống, viêm khớp và hủy hoại các khớp.
  • Não: Dẫn đến viêm màng não.
  • Gan và thận: Gây suy giảm chức năng lọc chất thải và dẫn đến có máu trong nước tiểu.
  • Tim: Làm suy yếu khả năng bơm máu của tim, gây chèn ép tim và có thể dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân gây bệnh ho lao

Bệnh ho lao do vi khuẩn Mycobacterium Tuberculosis gây ra. Vi khuẩn lao có thể lây lan qua không khí từ việc một người bệnh lao ho, hắt hơi, khạc nhổ, cười hoặc nói chuyện.

Mặc dù bệnh lao có thể truyền nhiễm từ người này sang người khác. Tuy nhiên, không phải lúc nào tiếp xúc với bệnh nhân lao cũng có khả năng lây bệnh. Hiện tại những người bệnh lao được điều trị thích hợp sẽ không có khả năng lây nhiễm cho người khác trong vòng 2 tuần.

Theo WHO, những người bị tổn thương hệ thống miễn dịch thường dễ bị nhiễm khuẩn lao. Người bệnh HIV có nguy cơ bệnh lao cao hơn người khác 20 – 30%. Ngoài ra, người hút thuốc lá cũng có nguy cơ mắc bệnh lao cao hơn 8%.

Bên cạnh đó, những người có nguy cơ nhiễm bệnh lao cao bao gồm:

  • Bệnh nhân tiểu đường
  • Bệnh nhân ung thư
  • Suy thận hoặc rối loạn chức năng thận
dấu hiệu ho lao
Bệnh nhân tiểu đường có nguy cơ bệnh lao cao hơn những người khác

Người thường xuyên sử dụng một số loại thuốc ức chế hệ thống miễn dịch cũng làm tăng nguy cơ ho lao. Các loại thuốc này thường dùng để điều trị các bệnh lý như:

Ngoài ra, đi du lịch đến các quốc gia có tỷ lệ lao cao cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Các quốc gia có tỷ lệ ho lao cao bao gồm:

  • Châu phi, đặc biệt là khu vực gần Sahara
  • Afghanistan
  • Các nước Đông Nam Á như Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh và Indonesia
  • Trung Quốc
  • Nam Mỹ
  • Nga
  • Khu vực Tây Thái Bình Dương bao gồm Campuchia, Việt Nam và Philippin

Biện pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán và kiểm tra bệnh lao, bác sĩ có thể sử dụng ống nghe để kiểm tra phổi và mức độ sưng của các hạch bạch huyết. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kiểm tra các triệu chứng, lịch sử bệnh án và đánh giá các nguy cơ bệnh ho lao.

Bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm chẩn đoán bệnh lao như:

  • Xét nghiệm da: Bác sĩ sẽ tiêm một lượng nhỏ PPD (protein) dưới lớp da trên cùng. Sau 2 – 3 ngày, người bệnh cần quay lại để bác sĩ kiểm tra kết quả xét nghiệm. Nếu vết tiêm sưng, cứng, đỏ lên với một kích thước cụ thể thì khả năng cao là bệnh nhân bị nhiễm lao.
  • Xét nghiệm máu: Thường được ưu tiên thực hiện ở một số nhóm bệnh nhân với một số tình trạng sức khỏe cụ thể. Kết quả xét nghiệm máu có thể cho người bệnh biết kết quả dương tính hoặc âm tính với lao.
  • X – quang ngực: Nếu xét nghiệm da và máu dương tính với vi khuẩn lao, người bệnh sẽ được tiến hành kiểm tra ngực. Xét nghiệm này có thể cho bác sĩ phân loại bệnh lao là tiềm ẩn hay hoạt động.

Điều trị ho lao như thế nào?

Bệnh ho lao được điều trị bằng kháng sinh phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe và khả năng kháng thuốc của người bệnh. Thông thường, bệnh nhân lao cần sử dụng nhiều loại thuốc kết hợp trong 6 – 9 tháng.

Để điều trị bệnh lao, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp nhiều loại thuốc. Người bệnh cần sử dụng thuốc theo đúng liều lượng và thời gian quy định để tránh bệnh tái phát. Mặt khác, nếu lao tái phát, vi trùng có thể trở nên kháng thuốc và khó điều trị hơn.

điều trị ho lao
Hiện tại ho lao có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh

Một số loại thuốc thường được kê để điều trị ho lao bao gồm:

  • Isoniazid
  • Pyrazinamid
  • Ethambutol
  • Rifapentine
  • Rifampin

Thuốc điều trị ho lao cần được sử dụng trong một thời gian dài. Do đó, thuốc có thể làm ảnh hưởng đến gan và dẫn đến các triệu chứng tổn thương gan như:

  • Mất cảm giác ngon miệng
  • Nước tiểu đậm màu
  • Sốt cao kéo dài hơn 3 tuần
  • Buồn nôn hoặc nôn mà không rõ nguyên nhân
  • Vàng da
  • Đau bụng, đau dạ dày

Thông báo cho bác sĩ nếu các triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Người bệnh cũng nên thường xuyên xét nghiệm máu và kiểm tra chức năng gan trong thời gian sử dụng thuốc.

Biến chứng của ho lao

Mặc dù các triệu chứng ho lao thường gây ảnh hưởng đến phổi. Tuy nhiên, đôi khi vi khuẩn lao cũng có thể lây lan qua máu và dẫn đến một số biến chứng như:

  • Viêm màng não, sưng phù não
  • Đau cột sống
  • Tổn thương, viêm đau khớp
  • Tổn thương chức năng gan hoặc thận
  • Rối loạn tim mạch (mặc dù điều này hiếm khi xảy ra)

Nếu không được điều trị phù hợp và kịp thời, bệnh ho lao có thể dẫn đến tử vong.

Biện pháp phòng ngừa ho lao

Ở một số quốc gia trên thế giới, trẻ em có thể được tiêm phòng bệnh lao. Tuy nhiên, vắc – xin phòng lao không có hiệu quả ở người lớn và thường gây ảnh hưởng xấu đến các xét nghiệm da.

Ngoài ra, một số biện pháp chung có thể được sử dụng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh lao như:

  • Tránh tiếp xúc quá gần với người bệnh lao.
  • Không ngủ cùng phòng với người lạ.
  • Thường xuyên mang khẩu trang, che miệng để hạn chế sự lây lan của vi khuẩn lao.

Hiện tại bệnh lao có thể được điều trị thành công bằng thuốc đặc trị. Tuy nhiên người bệnh nên sử dụng thuốc theo đúng liều lượng quy định để tránh bệnh tái phát. Trao đổi với bác sĩ chuyên môn nếu có bất cứ thắc mắc hoặc câu hỏi nào có liên quan.

Ngày đăng: 15/10/2019 - Cập nhật lúc: 4:00 PM , 15/10/2019

Ẩn

Bài thuốc CHỮA KHỎI HO KHAN, CÓ ĐỜM cho hàng nghìn bệnh nhân bạn nên biết

Xem ngay

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Võ Ngọc Như

Với nhiều năm tìm hiểu và làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, tôi mong muốn mang đến cho bạn đọc những thông tin hữu ích để bảo vệ sức khỏe của bản thân, bạn bè và gia đình.

Về tác giả

Cách trị ho hiệu quả, giảm ho nhanh nhất tại nhà

Không phải đối tượng nào cũng có thể áp dụng phương pháp bấm huyệt trị ho

Cách bấm huyệt trị ho hiệu quả – Dứt ngay cơn ho khó chịu

Thuốc trị ho có đờm cho người lớn loại nào tốt?

Cách chữa ho cho trẻ sơ sinh bằng lá hẹ – Hướng dẫn A-Z

Các loại thuốc tây trị ho có đờm hiệu quả cho người lớn

7 bài thuốc trị ho lâu ngày không khỏi hiệu nghiệm

Ho kéo dài – Chữa mãi không khỏi coi chừng mắc bệnh này

Thuốc ho Eugica xanh – đỏ: Công dụng, cách dùng và giá bán