Á vảy nến – Các dạng thường gặp & phương pháp điều trị

Á vảy nến là bệnh da liễu mãn tính có triệu chứng lâm sàng tương tự vảy nến nhưng các yếu tố như căn nguyên, đặc điểm, cơ chế bệnh sinh,… lại hoàn toàn khác. Bệnh kéo dài mãn tính, tiến triển dai dẳng nhưng phần lớn đều lành tính và không gây hại.

á vảy nến là gì
Bệnh á vảy nến – Các dạng thường gặp & phương pháp điều trị

Á vảy nến là gì?

Á vảy nến (Parapsoriasis) là thuật ngữ đề cập đến các tình trạng da liễu có triệu chứng lâm sàng tương tự vảy nến nhưng cơ chế, căn nguyên và đặc điểm khác hoàn toàn so với bệnh lý này.

Mặc dù không có phương pháp điều trị dứt điểm, tuy nhiên phần lớn các trường hợp mắc bệnh đều tiến triển khá lành tính nếu được chăm sóc và kiểm soát tốt.

Các dạng á vảy nến thường gặp và đặc điểm nhận biết

Á vảy nến được chia thành 3 dạng dựa trên đặc điểm lâm sàng, bao gồm á vảy nến thể giọt, á vảy nến thể loang lổ và á vảy nến thể mảng.

1. Á vảy nến thể giọt

Thể bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện ở nam giới. Triệu chứng của bệnh được chia thành 2 giai đoạn – cấp tính và mãn tính.

Giai đoạn cấp tính:

Tổn thương da chủ yếu là các dạng mụn mủ và sẩn nhỏ. Ở trường hợp nặng, da có thể bị vảy tiết hoại tử và xuất hiện các loét bẩn có đường kính trên dưới 1cm. Triệu chứng thường phát sinh ở lòng bàn chân, lòng bàn tay và đầu. Khi tổn thương da lành, vùng da sẽ thường xuất hiện sẹo lõm.

nguyên nhân bệnh á vảy nến
Triệu chứng của bệnh á vảy nến thể giọt được chia thành 2 giai đoạn, cấp tính và mãn tính

Nếu triệu chứng xảy ra ở cơ quan sinh dục, tổn thương da thường có vết loét tương tư như bệnh áp tơ. Các triệu chứng cấp tính của á vảy nến thể giọt thường kéo dài khoảng 3 – 6 tháng.

Giai đoạn mãn tính:

Triệu chứng của á vảy nến thể giọt mãn tính thường có mức độ nhẹ hơn so với giai đoạn cấp tính. Tổn thương da đặc trưng là những sẩn đỏ, nhỏ, đường kính khoảng 2 – 5mm và có xu hướng rải rác trên bề mặt da.

Các sẩn nước này thường thuyên giảm sau khoảng 2 – 3 tuần và sau đó hình thành các vảy da. Khi tróc, các vảy này thường tróc toàn bộ cùng một lúc, không bong vảy nhỏ như bệnh vẩy nến thông thường.

Ở giai đoạn mãn tính, triệu chứng của bệnh có tính chất dai dẳng và tái phát theo từng đợt. Tuy nhiên nếu được điều trị tốt, thể bệnh này cũng có thể dứt điểm hẳn.

2. Á vảy nến thể mảng

Á vảy nến thể mảng cũng là một dạng phổ biến, thường gặp ở người trong độ tuổi từ 30 – 50 và xuất hiện chủ yếu ở nam giới.

Triệu chứng của bệnh khởi phát âm thầm chứ không bùng phát đột ngột như thể giọt. Tổn thương đặc trưng là các mảng da không thâm nhiễm và có màu sắc giống nhau.

Mảng da thường có hình bầu dục, kích thước từ 2 – 3cm, không ngứa và không có ranh giới rõ với vùng da xung quanh. Triệu chứng do á vảy nến thể mảng thường tập trung ở cột sống, lòng bàn tay, lòng bàn chân và da đầu.

Hầu hết các trường hợp mắc á vảy nến thể mảng đều có tiến triển mãn tính. Tuy nhiên mức độ của các triệu chứng có xu hướng giảm dần vào mùa hè (nguyên nhân được xác định là do ảnh hưởng của ánh nắng mặt trời).

3. Á vảy nến loang lổ

Thể bệnh này thường gặp ở người từ 20 – 60 tuổi và xuất hiện nhiều hơn ở nam giới.

nguyên nhân bệnh á vảy nến
Á vảy nến thể loang lổ đặc trưng bởi các mảng da màu đỏ tím, có dấu hiệu teo và xuất hiện vảy da

Biểu hiện ban đầu là các mảng da nhỏ có màu đỏ hoặc tím. Sau đó các mảng này nhiễm sắc, teo da, xuất hiện các sẩn và vảy da. Thể bệnh này khá lành tính nhưng thường tiến triển vĩnh viễn và kéo dài.

Nguyên nhân gây bệnh á vảy nến

Nguyên nhân gây bệnh á vảy nến chưa được xác định rõ. Tuy nhiên một số chuyên gia cho rằng bệnh có thể do phản ứng dị ứng vì nghiên cứu cho nhận thấy có Ig lắng đọng tại trung bì.

Bệnh á vảy nến có nguy hiểm không?

Hầu hết các thể của á vảy nến đều có xu hướng kéo dài nhưng tiến triển khá lành tính và hiếm khi gây nguy hiểm. Tuy nhiên ở một số trường hợp á vảy nến lan rộng, tình trạng có thể chuyển thành bệnh da cận ác tính (u sùi dạng nấm).

Ngoài ra, tình trạng chăm sóc không cẩn thận, thường xuyên gãi, cào lên vùng da tổn thương cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Chẩn đoán bệnh á vảy nến

Chẩn đoán bệnh á vảy nến chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng và hình ảnh mô học. Bên cạnh đó, bác sĩ có thể tiến hành chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý có triệu chứng tương tự.

điều trị á vảy nến
Chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng và hình ảnh mô học

Với thể á vảy nến thể giọt, cần phân biệt với:

  • Vảy nến thể giọt: Dựa vào kết quả của phương pháp cạo vảy Brocq.
  • Giang mai II

Với thể á vảy nến thể mảng, cần phân biệt với:

Với thể á vảy nến loang lổ, cần phân biệt với:

  • Viêm da do quần áo
  • viêm phấn hang Gibert
  • Á sừng do vi khuẩn

Các phương pháp điều trị bệnh á vảy nến

Điều trị bệnh á vảy nến được chia thành 2 nhóm nhỏ, bao gồm điều trị bệnh á vảy nến thể giọt và á vảy nến thể mảng, loang lổ.

1. Điều trị á vảy nến thể giọt

Với thể nhỏ giọt, cần điều trị tại chỗ kết hợp với điều trị toàn thân.

nguyên nhân bệnh á vảy nến
Á vảy nến thể giọt được điều trị bằng cách dùng thuốc bôi, thuốc uống và áp dụng liệu pháp ánh sáng

Điều trị tại chỗ, bao gồm:

  • Thuốc mỡ corticoid dạng bôi: Có tác dụng giảm ngứa và sưng viêm da. Cần sử dụng thuốc trong thời gian được chỉ định với liều lượng thích hợp nhằm hạn chế tình trạng teo da, rạn da,.. Với thể giọt mãn tính, cần luân phiên dùng thuốc mỡ corticoid với các loại thuốc bôi khác.
  • Trị liệu PUVA (liệu pháp quang trị liệu): Liệu pháp này chiếu tia UVA có kiểm soát lên vùng da tổn thương để chống phân gián nhằm giảm dày sừng da. Quang trị liệu khá an toàn, có thể áp dụng cho nhiều đối tượng cả trong giai đoạn cấp tính và mãn tính.
  • Tắm nắng: Tắm nắng là hình thức chiếu tia UVA tự nhiên. Trong ánh sáng mặt trời có chứa UVA và UVB, bạn có thể tắm nắng khoảng 10 phút trong khung giờ 6 – 9:00 sáng để hỗ trợ làm giảm các triệu chứng trên da.

Điều trị toàn thân:

  • Thuốc corticoid đường uống (liều trung bình): Được sử dụng nếu corticoid đường bôi không đem lại đáp ứng tốt. Tuy nhiên dùng corticoid đường uống có thể gây ra hàng loạt tác dụng không mong muốn, vì vậy cần thận trọng khi dùng loại thuốc này. Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường, loãng xương, suy giảm miễn dịch,… vui lòng thông báo với bác sĩ trước khi dùng corticoid đường uống.
  • Uống vitamin C liều cao: Vitamin C có khả năng tăng sinh collagen trong da và phục hồi các tế bào bị tổn thương. Khi bổ sung vitamin C cần kết hợp tắm nắng để đạt được kết quả tốt.
  • Kháng sinh (cyclin, disulfone): Kháng sinh được sử dụng trong trường hợp có nghi ngờ nhiễm khuẩn.

Nhiều giả thuyết cho rằng, á vảy nến thể giọt có thể bị kích ứng bởi các tình trạng nhiễm khuẩn. Vì vậy nếu bị viêm họng và viêm amidan trong thời gian á vảy nến thể giọt bùng phát, bạn cần điều trị dứt điểm các bệnh lý này.

2. Điều trị bệnh á vảy nến thể loang lổ và thể mảng

Thể mảng và thể loang lổ chủ yếu được điều trị tại chỗ, dùng thuốc uống và áp dụng liệu pháp PUVA.

  • Liệu pháp PUVA
  • Retinoides: Loại thuốc này có tác dụng điều biến miễn dịch và hạn chế tăng sinh tế bào sừng. Retinoides thường được sử dụng trong khoảng 3 – 4 tuần.
  • Thuốc điều trị tại chỗ (Chlormethine, Meschloresthamine,…): Dùng dung dịch thuốc pha loãng với nước theo tỷ lệ 1:5 và lau nhẹ lên vùng da tổn thương. Nên thoa cách ngày để làm giảm các triệu chứng trên bề mặt da. Tuy nhiên những loại thuốc này có thể làm phát sinh các tác dụng phụ như sẫm màu da và khô da.

Với những trường hợp á vảy nến có tổn thương da nhỏ, cần thăm khám 3 – 6 tháng/ lần. Trong khi đó với á vảy nến mảng lớn, cần thăm khám đều đặn 3 tháng/ lần và tiến hành sinh thiết nếu có dấu hiệu bất thường.

Mặc dù bệnh á vảy nến kéo dài và tiến triển trong nhiều năm nhưng phần lớn bệnh đều khá lành tính và không gây nguy hiểm. Tuy nhiên để giảm thiểu nguy cơ bị u sùi dạng nấm, bạn cần thăm khám thường xuyên và tiến hành điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Ngày đăng: 25/07/2019 - Cập nhật lúc: 2:08 PM , 25/07/2019

Nguyễn Thị Phương Thảo

Tôi tốt nghiệp khoa Văn học tại Đại học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn. Với niềm đam mê viết lách, tôi đã từng tham gia cộng tác với một số trang web về làm đẹp, sức khỏe và thẩm mỹ.  Hiện tại, tôi là biên tập viên chuyên mục sức khỏe cho Thuocdantoc.

Về tác giả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Vảy nến móng tay – Dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị

Bệnh vẩy nến – Nguyên nhân, triệu chứng và thuốc điều trị mới nhất

Bệnh vảy nến có chữa được không là thắc mắc chung của rất nhiều người

Bệnh vảy nến có chữa được không? Nhận định từ chuyên gia

Vảy nến biến chứng nguy hiểm và cách điều trị hiệu quả từ thảo dược

Bệnh vảy nến: Triệu chứng, nguyên nhân và cách chữa hiệu quả, lành tính từ...

Hiện nay người ta vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh chính xác

Vảy nến hồng là gì? Cách nhận biết và điều trị bệnh

7 cách chữa vảy nến da đầu tại nhà hiệu quả từ thảo dược và...

Vảy nến thể giọt là gì? Các triệu chứng và cách điều trị